අත යට එල්ලෙන සම (Arm Flab / Bat Wings) කියන්නේ කුමක්ද?
ගොඩක් අයට තියෙන ලොකු ප්‍රශ්නයක් තමයි අත යට කොටසෙ සම එල්ලෙන්න ගන්න එක. මේකට සාමාන්‍යයෙන් "Bat Wings" එහෙමත් නැත්නම් වවුල් තටු වගේ එල්ලෙන සම කියලත් කියනවා. අත උස්සනකොට, අත වනනකොට මේ එල්ලෙන සම ගොඩක් කැපිලා පේන නිසා, ගොඩක් අයට තමන් කැමති විදිහේ ඇඳුමක් අඳින්න, විශේෂයෙන්ම අත් නැති (sleeveless) ඇඳුම් අඳින්න ලොකු අපහසුතාවයක් දැනෙනවා.
මේ විදිහට අත යට සම එල්ලෙන්න ප්‍රධාන හේතු කිහිපයක් බලපානවා. වයසට යාමත් එක්ක අපේ සමේ තියෙන කොලජන් (Collagen) සහ ඉලාස්ටින් (Elastin) කියන ප්‍රෝටීන ප්‍රමාණය අඩු වීම, එකපාරටම විශාල ශරීර බර ප්‍රමාණයක් අඩු කර ගැනීම, ව්‍යායාම නොමැතිකම වගේම ජානමය බලපෑම් මේ සඳහා ප්‍රධාන වෙනවා. සමේ ඇදෙන සුළු බව අඩු වෙලා, ඒ යට තියෙන මේද තට්ටුවත් එක්කම සම පහළට එල්ලීම තමයි මෙතනදි වෙන්නේ.
සාම්ප්‍රදායික ප්‍රතිකාරය: Brachioplasty හෙවත් අත්වල සම ඉවත් කිරීමේ සැත්කම
මීට කලින් මේ වගේ එල්ලෙන සමක් තියෙන කෙනෙකුට තිබුණු ප්‍රධානම විසඳුම තමයි ශල්‍යකර්මයක් කරන එක. ඒකට කියන්නේ Brachioplasty (Arm Lift) කියලා. මෙතනදි කරන්නේ නිර්වින්දනය කරලා, අත යටින් කැපුමක් යොදලා, වැඩිපුර තියෙන මේදය සහ සම කපලා අයින් කරලා, නැවත මූට්ටු කරන එක. මේකෙන් හොඳ ප්‍රතිඵලයක් ලැබුණත්, මේක ලොකු ශල්‍යකර්මයක් නිසා රෝහල්ගත වෙන්න සිද්ධ වෙනවා. ඒ වගේම සුව වෙන්න කල් යනවා (Downtime), තුවාල කැළැල් (Scars) ඉතුරු වෙන්න පුළුවන් වගේම, නිර්වින්දනය නිසා ඇතිවෙන අවදානම් තත්ත්වයන් වලටත් මුහුණ දෙන්න සිද්ධ වෙනවා.
නමුත් දැන් තාක්ෂණය දියුණු වීමත් එක්ක, කිසිම සැත්කමක් නැතුව, කැපුම් කෙටුම් නැතුව මේ අත් යට එල්ලෙන සම තද කරගන්න (Skin Tightening) සහ මේදය දිය කරගන්න (Fat Melting) සාර්ථක ප්‍රතිකාර ක්‍රම හඳුන්වා දීලා තියෙනවා. ඒ අතරින් HIFU (High-Intensity Focused Ultrasound) සහ Radiofrequency (RF) ප්‍රතිකාර ප්‍රධාන වෙනවා.
HIFU (High-Intensity Focused Ultrasound) තාක්ෂණය මගින් Arm Flab අඩු කරන්නේ කොහොමද?
HIFU කියන්නේ අතිධ්වනික තරංග (Ultrasound waves) භාවිතා කරලා කරන ඉතාමත් ආරක්ෂිත ප්‍රතිකාරයක්. මේකෙදි කිසිම විදිහකින් සම මතුපිටට හානියක් වෙන්නේ නැහැ. මේ යන්ත්‍රයෙන් නිකුත් කරන තරංග, සම මතුපිටින් ඇතුල් වෙලා, සමේ ගැඹුරු ස්ථර වලට, එනම් SMAS (Superficial Musculoaponeurotic System) කියන මාංශපේශී ආවරණ ස්තරය දක්වාම ගමන් කරනවා.
- මේදය දිය කිරීම: HIFU තරංග මගින් අත යට තියෙන අනවශ්‍ය මේද සෛල (Fat cells) ඉලක්ක කරලා ඒවා විනාශ කරලා දානවා. විනාශ වුණු මේද සෛල අපේ ශරීරයේ ස්වභාවික ක්‍රියාවලිය හරහා ක්‍රමයෙන් ශරීරයෙන් බැහැර වෙනවා.
- සම තද කිරීම (Skin Tightening): මේ තරංග මගින් සම යට ඇති කරන නිශ්චිත උෂ්ණත්වය නිසා, අලුතින් කොලජන් (Collagen) නිෂ්පාදනය වීම උත්තේජනය කරනවා. කොලජන් කියන්නේ සම තරුණව, ඇදෙන සුළුව තියාගන්න උදව් වෙන ප්‍රධාන ප්‍රෝටීනයක්. මේ අලුත් කොලජන් නිසා, එල්ලා වැටෙන සම ටිකෙන් ටික තද වෙලා ඉහළට එසවීමක් (Lifting effect) සිද්ධ වෙනවා.
මේ ප්‍රතිකාරයට සාමාන්‍යයෙන් විනාඩි 30-45 වගේ කාලයක් තමයි ගත වෙන්නේ. කිසිම කැපුමක් නැති නිසා ප්‍රතිකාරයෙන් පස්සේ වහාම තමන්ගේ එදිනෙදා වැඩ කටයුතු වලට යන්න පුළුවන් (Zero Downtime). ප්‍රතිඵල එකපාරටම පේන්නේ නැති වුණත්, සති කිහිපයක් යද්දී ක්‍රමයෙන් සම තද වෙන හැටි බලාගන්න පුළුවන්.
Radiofrequency (RF) Skin Tightening කියන්නේ කුමක්ද?
අත යට එල්ලෙන සමට කරන්න පුළුවන් තවත් ඉතාමත් සාර්ථක ප්‍රතිකාරයක් තමයි Radiofrequency (RF) කියන්නේ. මේකෙදි භාවිතා කරන්නේ රේඩියෝ සංඛ්‍යාත තරංග. මේ තරංග මගින් සමේ යට ස්ථරය (Dermis) රත් කිරීමක් සිද්ධ කරනවා. මේ රත් වීම නිසා සමේ තියෙන පරණ වෙලා දුර්වල වෙලා තියෙන කොලජන් තන්තු නැවත සංකෝචනය වෙනවා. ඒ වගේම, මේ උෂ්ණත්වය නිසා ෆයිබ්‍රොබ්ලාස්ට් (Fibroblasts) කියන සෛල උත්තේජනය වෙලා, අලුතින් කොලජන් සහ ඉලාස්ටින් නිපදවීම වේගවත් කරනවා.
RF ප්‍රතිකාරයේ වාසි:
- සම ඉතාමත් හොඳින් තද කිරීමක් (Tightening) සිද්ධ වෙන නිසා, රැළි වැටුණු ස්වභාවය අඩු වෙලා සම සිනිඳු වෙනවා.
- වේදනාවක් නැති තරම්. ගොඩක් අයට දැනෙන්නේ උණුසුම් සම්බාහනයක් (Hot stone massage) කරනවා වගේ හැඟීමක්.
- රුධිර සංසරණය වැඩි දියුණු කරන නිසා, සමට හොඳ පෝෂණයක් ලැබෙනවා.
ගොඩක් වෙලාවට වඩාත් හොඳ ප්‍රතිඵල ලබාගන්න HIFU සහ RF කියන ප්‍රතිකාර දෙකම එකට (Combination therapy) භාවිතා කරන්න වෛද්‍යවරුන් නිර්දේශ කරනවා. HIFU මගින් ගැඹුරු ස්ථරයේ තියෙන මේදය දිය කරලා මූලික එසවීම (Lifting) කරන අතරේ, RF මගින් සම මතුපිටින් තද කිරීමක් සහ සිනිඳු කිරීමක් කරනවා.
සැත්කමක් (Surgery) සහ මේ නව ප්‍රතිකාර අතර වෙනස
ඔබ Arm Flab එකට ප්‍රතිකාරයක් හොයනවා නම්, සැත්කමක් කරනවාද නැත්නම් මේ වගේ Non-surgical ප්‍රතිකාරයක් කරනවාද කියන එක තීරණය කරන්න කලින් මේ වෙනස්කම් දැනගෙන ඉන්න එක වැදගත්.
- කැළැල් (Scars): Brachioplasty සැත්කමේදී අත යටින් දිග කැපුමක් යොදන නිසා අනිවාර්යයෙන්ම කැළැලක් ඉතුරු වෙනවා. නමුත් HIFU සහ RF වලදී කිසිම කැපුමක් නැති නිසා කැළැල් ඇතිවෙන්නේ නැහැ.
- වේදනාව සහ සුව වීමේ කාලය (Downtime): සැත්කමකින් පස්සේ සති කිහිපයක් විවේක ගන්න සිද්ධ වෙනවා. ඒ වගේම වේදනාව, ඉදිමුම තියෙන්න පුළුවන්. නමුත් මේ යන්ත්‍ර මගින් කරන ප්‍රතිකාර වලදී එහෙම විවේක ගන්න අවශ්‍ය නැහැ. ප්‍රතිකාරය කරපු ගමන්ම සාමාන්‍ය වැඩකටයුතු කරන්න පුළුවන්.
- අවදානම: සැත්කමකදී නිර්වින්දනය, ආසාදන (Infections) වගේ අවදානම් තියෙනවා. HIFU/RF කියන්නේ ඉතාමත් ආරක්ෂිත ප්‍රතිකාර ක්‍රම.
- ප්‍රතිඵල ලැබෙන ආකාරය: සැත්කමකින් එදාම ප්‍රතිඵල බලාගන්න පුළුවන් (ක්ෂණික වෙනසක්). නමුත් HIFU/RF වල ප්‍රතිඵල ලැබෙන්නේ ටිකෙන් ටික (ක්‍රමයෙන්). ශරීරයෙන් අලුතින් කොලජන් නිපදවන්න කාලයක් යන නිසා, උපරිම ප්‍රතිඵල දකින්න මාස 2-3ක් විතර ගත වෙන්න පුළුවන්.
මේ ප්‍රතිකාර සුදුසු කාටද? කාටද නුසුදුසු?
මේ Non-surgical ප්‍රතිකාර ක්‍රම හැමෝටම ගැලපෙන්නේ නැහැ. මේවා වඩාත්ම සුදුසු වෙන්නේ සුළු වශයෙන් හෝ මධ්‍යම ප්‍රමාණයෙන් (Mild to moderate) සම එල්ලා වැටෙන අයටයි. විශේෂයෙන්ම වයසට යාමත් එක්ක සමේ තද බව අඩුවෙලා අත යට එල්ලෙන අයට මේකෙන් ලොකු වෙනසක් කරගන්න පුළුවන්.
නමුත්, ඔබ ඉතා විශාල වශයෙන් බර අඩු කරගෙන (උදාහරණයක් විදිහට Bariatric surgery එකකින් පස්සේ), අත යට සම අඟල් ගාණක් පහළට එල්ලා වැටෙනවා නම්, මේ ප්‍රතිකාර වලින් සම්පූර්ණ සාර්ථකත්වයක් ලබාගන්න අමාරුයි. ඒ වගේ තත්ත්වයකදී අනිවාර්යයෙන්ම Brachioplasty සැත්කමක් සඳහා ප්ලාස්ටික් ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙක් (Plastic Surgeon) මුණගැහෙන එක තමයි වඩාත් සුදුසු.
ප්‍රතිකාරයට පෙර සහ පසු ඔබ දැනගත යුතු දේවල්
ප්‍රතිකාර කරන වෙලාවේදී:
- ප්‍රතිකාරයට කලින් වෛද්‍යවරයා විසින් ඔබේ අත පරීක්ෂා කරලා, කොයි තරම් දුරට මේදය තියෙනවාද, සම එල්ලා වැටෙනවාද කියන එක තීරණය කරනවා.
- HIFU ප්‍රතිකාරයේදී සමට විශේෂිත ජෙල් (Ultrasound Gel) එකක් ආලේප කරලා යන්ත්‍රය මගින් තරංග යවනවා. මෙහිදී පොඩි කූඹියෝ කනවා වගේ දැනීමක්, එහෙමත් නැත්නම් සුළු රස්නයක් දැනෙන්න පුළුවන්. ඒක දරාගන්න බැරි වේදනාවක් නෙවෙයි.
ප්‍රතිකාරයෙන් පසුව (Aftercare):
- ප්‍රතිකාර කළාට පස්සේ සමේ පොඩි රතු වීමක් හෝ ඉදිමුමක් දකින්න පුළුවන්. මේක පැය කිහිපයකින් මගඇරිලා යනවා.
- ප්‍රතිකාරයෙන් පස්සේ දවස් කිහිපයක් යනකන් අධික උණුසුම් වතුරෙන් නාන එක, සෝනා (Sauna) භාවිතා කරන එක අවම කරන්න.
- හොඳින් වතුර බොන්න. මේදය දිය වෙලා ශරීරයෙන් බැහැර වෙන්න වතුර ගොඩක් වැදගත් වෙනවා.
- සම වියළෙන්න නොදී හොඳ Moisturizer එකක් භාවිතා කරන්න.
- හිරු එළියට නිරාවරණය වෙනවා නම් අනිවාර්යයෙන්ම සන්ස්ක්‍රීන් (Sunscreen) එකක් පාවිච්චි කරන්න අමතක කරන්න එපා.
ප්‍රතිකාරයේ ප්‍රතිඵල දිගුකල් පවත්වා ගන්නේ කෙසේද? (Maintenance)
HIFU සහ RF ප්‍රතිකාර වලින් පස්සේ ලැබෙන ප්‍රතිඵල හැමදාටම ඒ විදිහටම තියෙනවද කියන එක ගොඩක් අය අහන ප්‍රශ්නයක්. මේ ප්‍රතිකාර වලින් කොලජන් නිෂ්පාදනය වැඩි කරන නිසා ප්‍රතිඵල තරමක් දිගු කාලයක් (අවුරුද්දක් හෝ දෙකක්) පවතිනවා. නමුත් වයසට යාමේ ස්වභාවික ක්‍රියාවලිය අපිට නවත්වන්න බැහැ. ඒ නිසා කාලයත් එක්ක ආයෙමත් සම එල්ලෙන්න පටන් ගන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ප්‍රතිඵල දිගුකල් පවත්වා ගන්න නම් පහත කරුණු ගැන සැලකිලිමත් වීම ඉතාමත් වැදගත් වෙනවා.
- ව්‍යායාම කිරීම: අත යට මාංශපේශී (Triceps) ශක්තිමත් කරන ව්‍යායාම කිරීමෙන් මේ ප්‍රතිඵල තවත් වැඩි කරගන්න පුළුවන්. Push-ups, Tricep dips, වගේම Dumbbells පාවිච්චි කරලා කරන ව්‍යායාම මගින් අතේ හැඩය ලස්සනට තියාගන්න පුළුවන්. සම තද වුණත් ඇතුළේ තියෙන මස්පිඩු දුර්වල නම් ආයෙමත් එල්ලෙන ස්වභාවයක් පේන්න පුළුවන්.
- සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර වේලක්: ශරීරයේ බර එකම මට්ටමක තියාගන්න එක ගොඩක් වැදගත්. එකපාරටම බර වැඩි වෙනකොට මේදය තැන්පත් වෙලා සම ඇදෙනවා, ඊටපස්සේ ආයෙ බර අඩු වෙනකොට අර ඇදුනු සම එල්ලෙන්න ගන්නවා (Yo-Yo dieting). ඒ නිසා සමබර ආහාර වේලක් ලබාගැනීම අනිවාර්යයි. ප්‍රෝටීන් බහුල ආහාර (බිත්තර, මස්, මාළු, පරිප්පු) ගැනීමෙන් කොලජන් නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය පෝෂණය ලැබෙනවා.
- සමේ තෙතමනය ආරක්ෂා කිරීම: දිනපතාම හොඳ බොඩි ලෝෂන් (Body Lotion) එකක් හෝ මොයිස්චරයිසර් (Moisturizer) එකක් භාවිතා කිරීමෙන් සමේ ඇදෙන සුළු බව (Elasticity) ආරක්ෂා කරගන්න පුළුවන්.
- වතුර පානය කිරීම: දවසකට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට ජලය පානය කිරීමෙන් සම අභ්‍යන්තරයෙන්ම තෙතමනය වෙලා, නිරෝගීව පවතිනවා.
වෙනත් විකල්ප ප්‍රතිකාර මොනවාද?
HIFU සහ RF වලට අමතරව තවත් සමහර ප්‍රතිකාර ක්‍රම මේ සඳහා භාවිතා කරනවා.
- Fat Dissolving Injections (Lipolysis): මේදය දිය කරන ඖෂධයක් ඉඳිකටුවක් මගින් කෙළින්ම මේද තට්ටුවට විදීම මෙහිදී සිද්ධ කරනවා. මේකෙන් මේදය අඩු වුණත්, සම තද වීමක් (Skin tightening) ලොකුවට සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා මේක බොහෝ වෙලාවට RF ප්‍රතිකාරයත් එක්ක එකතු කරලා (Combination) කරනවා.
- Cryolipolysis (Fat Freezing): මේදය කැටි කරලා විනාශ කරන ක්‍රමයක්. මේකෙදිත් මේදය අඩු වෙනවා මිසක් සම තද වීමක් වෙන්නේ නැහැ.
- Thread Lift (PDO Threads): මුහුණේ සම ඉහළට ඔසවන්න පාවිච්චි කරන නූල් (Threads) වර්ගයක් අත යට සමට ඇතුල් කරලා සම ඉහළට ඔසවා තැබීමක් සහ කොලජන් උත්තේජනය කිරීමක් මෙතනදි කරනවා.
මේ කවර ප්‍රතිකාරයක් වුණත් තෝරාගන්න කලින්, තමන්ගේ සිරුරේ ස්වභාවය, සමේ එල්ලා වැටෙන ප්‍රමාණය සහ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය ගැන වෛද්‍යවරයෙක් එක්ක හොඳින් සාකච්ඡා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා. මිල අඩුයි කියලා ප්‍රමිතියෙන් තොර ස්ථාන වලින් මේ වගේ ප්‍රතිකාර ලබාගැනීමෙන් සම පිළිස්සීම් වගේ අතුරු ආබාධ ඇතිවෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා නිතරම පිළිගත් සායනයකින්, ලියාපදිංචි වෛද්‍යවරයෙකුගේ අධීක්ෂණය යටතේ පමණක් මේ ප්‍රතිකාර ලබාගන්න සැලකිලිමත් වෙන්න.