හැඳින්වීම: Q-Switch Nd:YAG ලේසර් ප්රතිකාරය කියන්නේ මොකක්ද?
ගොඩක් අයට තියෙන ලොකු ප්රශ්නයක් තමයි මුහුණේ හෝ ශරීරයේ තියෙන උපන් ලප සහ අඳුරු පැහැති ලප (pigmentation). විශේෂයෙන්ම Nevus of Ota කියන තත්ත්වය නිසා මුහුණේ ඇතිවන නිල් හෝ අළු පැහැති ලප නිසා ගොඩක් අය මානසිකව පවා පීඩා විඳිනවා. ඉතින් අද අපි කතා කරන්න යන්නේ මේ ප්රශ්නවලට තියෙන හොඳම සහ නවීනතම විසඳුම ගැනයි. ඒ තමයි Q-Switch Nd:YAG ලේසර් ප්රතිකාරය. මේ ලිපියෙන් අපි කතා කරමු කොහොමද මේ ලේසර් තාක්ෂණය පාවිච්චි කරලා ගොඩක් කාලෙක ඉඳන් තියෙන මුහුණේ ලප, උපන් ලප, සහ Nevus of Ota කියන තත්ත්වයන් සම්පූර්ණයෙන්ම සුව කරගන්නේ කියලා. මේක කියවලා ඔයාලට පුළුවන් මේ ලේසර් එක කොච්චර ආරක්ෂිතද, ඒකෙන් ලැබෙන ප්රතිලාභ මොනවද කියලා හොඳ අවබෝධයක් ලබාගන්න.
උපන් ලප (Birthmarks) කියන්නේ මොනවාද?
උපන් ලප කියන්නේ අපි ඉපදෙනකොටම හරි ඉපදිලා මුල් සති කිහිපය ඇතුළත හරි අපේ සමේ ඇතිවෙන ලප වර්ගයකටයි. මේවා එක එක පාටින් තියෙන්න පුළුවන්. සමහර ඒවා කළු, දුඹුරු, නිල්, එහෙමත් නැත්නම් රතු පාට වෙන්න පුළුවන්. උපන් ලප ප්රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට වෙන් කරන්න පුළුවන්. ඒ තමයි රුධිර නාල නිසා ඇතිවෙන ලප (Vascular birthmarks) සහ වර්ණක නිසා ඇතිවෙන ලප (Pigmented birthmarks). අපේ සමේ තියෙන මෙලනින් (Melanin) කියන වර්ණකය එක තැනකට එකතු වුණාම තමයි Pigmented birthmarks හැදෙන්නේ. මේවා ගොඩක් වෙලාවට ශරීරයට කිසිම හානියක් නැති වුණත්, මුහුණ වගේ පේන තැනක තිබුණම ඒක කෙනෙක්ගේ පෙනුමට වගේම ආත්ම විශ්වාසයටත් ලොකු බලපෑමක් කරනවා. මේ වගේ වර්ණක නිසා ඇතිවෙන උපන් ලප මකන්න Q-Switch ලේසර් එක ගොඩක් සාර්ථකව පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්.
Nevus of Ota කියන්නේ මොකක්ද?
Nevus of Ota කියන්නේ මුහුණේ එක පැත්තක (සමහර වෙලාවට පැති දෙකේම) ඇතිවෙන නිල්, කළු හෝ අළු පැහැති ලප විශේෂයකටයි. ගොඩක් වෙලාවට මේවා ඇස වටා, කම්මුල් වල සහ නළල ප්රදේශයේ දකින්න පුළුවන්. මේ තත්ත්වය ගොඩක්ම දකින්න ලැබෙන්නේ ආසියාතික රටවල අයටයි. ඉපදෙනකොටම හරි යොවුන් වියේදී හරි මේ ලප මතු වෙන්න පුළුවන්. මේකට හේතුව වෙන්නේ සමේ ගැඹුරු ස්ථර වල (Dermis) මෙලනින් වර්ණකය නිපදවන සෛල (Melanocytes) වැඩිපුර එකතු වීමයි. සාමාන්ය ක්රීම් වර්ග ගාලා මේ වගේ ගැඹුරු ලප යවන්න බැහැ. ඒකට අනිවාර්යයෙන්ම ලේසර් ප්රතිකාරයක් අවශ්ය වෙනවා. Nevus of Ota සඳහා තියෙන ලෝකයේ පිළිගත් හොඳම ප්රතිකාරය තමයි Q-Switch Nd:YAG ලේසර් ප්රතිකාරය.
Q-Switch Nd:YAG ලේසර් තාක්ෂණය කියන්නේ මොකක්ද?
ලේසර් තාක්ෂණය කියන්නේ ආලෝක කදම්භයක් පාවිච්චි කරලා සමේ තියෙන ගැටළු විසඳන එකටයි. ඒත් හැම ලේසර් එකම එක වගේ නැහැ. Q-Switch Nd:YAG ලේසර් එක විශේෂ වෙන්නේ මේකෙන් ඉතාම කෙටි කාලයක් ඇතුළත (තත්පරයකින් බිලියනයකින් පංගුවක් වගේ – nanoseconds) ඉතා ඉහළ ශක්තියක් තියෙන ආලෝක කදම්භයක් නිකුත් කරන නිසයි. මේ නිසා සමේ වටපිටාවේ තියෙන සෛල වලට කිසිම හානියක් වෙන්නේ නැතුව, හරියටම අපිට අවශ්ය ලපයට විතරක් ඉලක්ක කරලා ප්රතිකාරය කරන්න පුළුවන්. මේ ලේසර් එකේ තරංග ආයාම (wavelengths) දෙකක් තියෙනවා – 1064nm සහ 532nm. 1064nm කියන තරංග ආයාමය පාවිච්චි කරලා සමේ ගොඩක් ගැඹුරට ගිහින් Nevus of Ota සහ තද පැහැති උපන් ලප මකන්න පුළුවන්. 532nm පාවිච්චි කරන්නේ සමේ මතුපිට තියෙන ලප මකන්නයි.
Q-Switch ලේසර් එකෙන් උපන් ලප සහ Nevus of Ota මකන්නේ කොහොමද?
මෙන්න මේ විදිහට තමයි මේ ක්රියාවලිය සිද්ධ වෙන්නේ:
- ශක්තිය මුදා හැරීම: වෛද්යවරයා ලේසර් කදම්භය ලපය තියෙන තැනට යොමු කරනවා.
- වර්ණකය කැඩී යාම: ලේසර් ආලෝකයේ තියෙන ශක්තිය අර ලපයට හේතු වුණු මෙලනින් වර්ණක මගින් උරා ගන්නවා. මේ නිසා ඒ වර්ණක ඉතාම කුඩා කැබලි වලට කැඩිලා යනවා.
- ශරීරයෙන් ඉවත් වීම: මේ විදිහට කුඩා කැබලි වලට කැඩිලා ගිය වර්ණක, අපේ ශරීරයේ තියෙන ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය (Immune system) මගින් හඳුනාගෙන ක්රමානුකූලව ශරීරයෙන් ඉවත් කරනවා.
- ප්රතිඵලය: සති කිහිපයක් යද්දී අර ලපය ටිකෙන් ටික මැකිලා ගිහින් සම සාමාන්ය පාටට හැරෙනවා.
මේ ප්රතිකාරය ඇත්තටම ආරක්ෂිතද?
ඔව්, මේක ඉතාමත් ආරක්ෂිත ප්රතිකාරයක්. විශේෂයෙන්ම දකුණු ආසියාතික අපේ සමේ පාටට (Darker skin types) වඩාත්ම සුදුසු සහ ආරක්ෂිත ලේසර් එකක් තමයි Nd:YAG ලේසර් එක. වෙනත් සමහර ලේසර් වර්ග පාවිච්චි කළාම අපේ සමේ පිළිස්සීම් ඇතිවෙන්න හරි සුදු පාට ලප (Hypopigmentation) හැදෙන්න හරි ඉඩ තියෙනවා. ඒත් Q-Switch Nd:YAG ලේසර් එකේ තියෙන තාක්ෂණය නිසා එහෙම වෙනස් වීම් වෙන්නේ නැහැ. මේ ලේසර් එකෙන් ඉලක්ක කරන්නේ වර්ණකය විතරක් නිසා සාමාන්ය සමට කිසිම හානියක් වෙන්නේ නැහැ. හැබැයි මේ ප්රතිකාරය අනිවාර්යයෙන්ම පළපුරුදු සහ සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙක් ලවාම කරගන්න එක ගොඩක් වැදගත් වෙනවා.
ප්රතිකාරය කරන්න කලින් ඔයා දැනගන්න ඕන දේවල්
- ප්රතිකාරයට සති දෙකකට කලින් ඉඳන් ගොඩක් අව්වේ යන්න එපා.
- සම සුදු කරන ක්රීම් වර්ග (Bleaching creams) පාවිච්චි කරනවා නම් ඒක නවත්වන්න.
- වෛද්යවරයාට ඔයා දැනට බොන බෙහෙත් මොනවද කියලා කියන්න.
- ගැබිනි මව්වරුන්ට මේ ප්රතිකාරය කිරීම නිර්දේශ කරන්නේ නැහැ.
ප්රතිකාරය කරන වෙලාවට මොකද වෙන්නේ? (The Procedure)
- මුලින්ම වෛද්යවරයා ඔයාගේ මුහුණ හොඳින් පිරිසිදු කරනවා.
- ප්රතිකාරය කරන තැන හිරිවැටෙන්න ක්රීම් එකක් (Numbing cream) ගානවා. මේක නිසා ඔයාට ලොකු වේදනාවක් දැනෙන්නේ නැහැ. පොඩි රබර් බෑන්ඩ් එකකින් ගහනවා වගේ දැනීමක් තමයි දැනෙන්නේ.
- ඔයාගේ ඇස් වල ආරක්ෂාවට විශේෂ කණ්ණාඩියක් පළඳවනවා.
- ඊට පස්සේ ලේසර් කිරණ අදාළ ස්ථානයට යොමු කරනවා. ලපයේ විශාලත්වය අනුව මේකට විනාඩි 15 ඉඳන් විනාඩි 30ක් වගේ කාලයක් ගතවෙන්න පුළුවන්.
- ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ සම සන්සුන් කරන්න ආලේපනයක් ගාලා, අනිවාර්යයෙන්ම සන්ස්ක්රීන් (Sunscreen) එකක් ගානවා.
ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ පරිස්සම් වෙන්නේ කොහොමද? (Aftercare)
ලේසර් ප්රතිකාරයකින් පස්සේ සාර්ථක ප්රතිඵලයක් ගන්න නම් ඔයා නිවැරදිව සම පරිස්සම් කරගන්න ඕනේ. මෙන්න මේ දේවල් ගැන විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වෙන්න:
- අව්වෙන් ආරක්ෂා වෙන්න: ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ සම ගොඩක් සංවේදී වෙනවා. ඒ නිසා එළියට යන හැම වෙලාවකම SPF 50+ තියෙන හොඳ සන්ස්ක්රීන් එකක් පාවිච්චි කරන්න. කුඩයක් හෝ තොප්පියක් පාවිච්චි කරන එකත් ගොඩක් හොඳයි.
- සම අතුල්ලන්න එපා: ප්රතිකාරය කරපු තැන සමහර විට පොඩි රතු වීමක් හරි, කබොල්ලක් (scab) වගේ හැදෙන්න හරි පුළුවන්. ඒක කඩන්න හෝ අතුල්ලන්න එපා. ඒක ඉබේම ගැලවිලා යන්න දෙන්න.
- සම තෙතමනය කරලා තියාගන්න: වෛද්යවරයා නිර්දේශ කරන මොයිස්චරයිසර් (Moisturizer) එකක් ගාන්න.
- උණු වතුර පාවිච්චි කරන්න එපා: දවස් දෙක තුනක් යනකම් මූණ හෝදන්න උණු වතුර පාවිච්චි කරන්න එපා. සාමාන්ය ඇල් වතුරෙන් මූණ හෝදන්න.
ප්රතිඵල බලාපොරොත්තු වෙන්න පුළුවන් කොයි කාලෙදිද?
Q-Switch ලේසර් ප්රතිකාරයෙන් එක සැරයකින්ම සම්පූර්ණ ලපය මකන්න බැහැ. Nevus of Ota හෝ ගැඹුරු උපන් ලපයක් සම්පූර්ණයෙන්ම මකන්න සාමාන්යයෙන් සැසි (Sessions) 5 ඉඳන් 10ක් වගේ ප්රමාණයක් කරන්න වෙනවා. එක සැසියකින් පස්සේ ඊළඟ සැසිය කරන්න සති 4 ඉඳන් 6ක් වගේ කාලයක් ඉන්න ඕනේ. ඒ කාලය ඇතුළත තමයි අපේ ශරීරය අර කැඩිලා ගිය වර්ණක ටික ටික අයින් කරන්නේ. සැසියෙන් සැසියට ඔයාට වෙනසක් බලාගන්න පුළුවන්. ලපය ටිකෙන් ටික ළා පාට වෙලා අන්තිමේදී සම්පූර්ණයෙන්ම මැකිලා යනවා. වැදගත්ම දේ තමයි වෛද්යවරයා කියන කාලසටහනට අනුව ප්රතිකාරය සම්පූර්ණ කරන එක.
Q-Switch ලේසර් එකෙන් වෙනත් මොනවද කරන්න පුළුවන්?
මේ ලේසර් එක උපන් ලප වලට විතරක් නෙවෙයි, තවත් ගොඩක් දේවල් වලට පාවිච්චි කරනවා:
- ටැටූ මැකීම (Tattoo Removal): ලෝකයේ ටැටූ මකන්න තියෙන හොඳම තාක්ෂණය තමයි මේක. විශේෂයෙන්ම කළු සහ නිල් පාට ටැටූ ඉතා සාර්ථකව මකන්න පුළුවන්.
- Freckles සහ තිත් ලප: අව්ව නිසා මුහුණේ ඇතිවෙන කුඩා ලප මකන්න.
- Melasma (මෙලස්මා): ගර්භණී කාලයෙන් පස්සේ හෝ හෝමෝන වෙනස්කම් නිසා ඇතිවෙන මුහුණේ අඳුරු පැල්ලම් අඩු කරන්න.
- Carbon Laser Peel: මුහුණේ සම පැහැපත් කරන්න සහ කුරුලෑ කැළැල් අඩු කරන්න කරන විශේෂ ප්රතිකාරයක්.
නිතර අහන ප්රශ්න (FAQ)
1. මේ ප්රතිකාරය ගොඩක් රිදෙනවද?
නැහැ. ප්රතිකාරයට කලින් හිරිවැටෙන ක්රීම් එකක් ගාන නිසා ලොකු වේදනාවක් දැනෙන්නේ නැහැ. රබර් බෑන්ඩ් එකකින් සමට ගැහුවා වගේ පොඩි දැවිල්ලක් තමයි දැනෙන්නේ.
2. ලපය ආයෙත් එන්න පුළුවන්ද?
Nevus of Ota වගේ තත්ත්වයක් ලේසර් එකෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම මැකුවට පස්සේ ආයෙත් එන්න තියෙන ඉඩකඩ ඉතාම අඩුයි. ඒක ස්ථිර විසඳුමක් විදිහට සලකන්න පුළුවන්.
3. ඕනෑම කෙනෙක්ට මේ ප්රතිකාරය කරන්න පුළුවන්ද?
සාමාන්යයෙන් ඕනෑම කෙනෙක්ට කරන්න පුළුවන් වුණත්, ගැබිනි මව්වරුන්ට සහ සමහර චර්ම රෝග තියෙන අයට මේක නිර්දේශ කරන්නේ නැහැ. වෛද්යවරයා මුලින්ම ඔයාගේ සම පරීක්ෂා කරලා තමයි තීරණය කරන්නේ.
4. මේකෙන් සම පිළිස්සෙන්න පුළුවන්ද?
සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙක් ලවා නිවැරදි ප්රමිතියක් තියෙන ලේසර් යන්ත්රයකින් කළොත් සම පිළිස්සෙන්නේ නැහැ. Q-Switch Nd:YAG කියන්නේ අපේ සමට ඉතාමත් ආරක්ෂිත ලේසර් එකක්.
නිගමනය (Conclusion)
ඔයාගේ මුහුණේ තියෙන Nevus of Ota හෝ උපන් ලපයක් නිසා ඔයා මානසිකව වැටිලා ඉන්නවා නම්, දැන් ඒ ගැන දුක් වෙන්න ඕනේ නැහැ. නවීන තාක්ෂණයත් එක්ක Q-Switch Nd:YAG ලේසර් ප්රතිකාරය හරහා මේ ප්රශ්නයට ස්ථිර සහ ආරක්ෂිත විසඳුමක් ලබාගන්න පුළුවන්. කිසිම කැළලක් නැතුව, සමට හානියක් නොවී මේ ලප මකාගන්න එක දැන් බොහොම සරල දෙයක් වෙලා තියෙනවා. වැදගත්ම දේ තමයි මේ ප්රතිකාරය සඳහා හොඳ පළපුරුද්දක් තියෙන වෛද්යවරයෙක් සහ හොඳ සායනයක් තෝරාගන්න එක. අදම වෛද්යවරයෙක් හමුවෙලා ඔයාගේ ලපය ගැන පරීක්ෂා කරගන්න. ඔයාගේ නැතිවුණු ආත්ම විශ්වාසය ආයෙත් ලබාගන්න මේක හොඳම අවස්ථාවක් වෙයි!