අද කාලයේ ගොඩක් දෙනෙක් තමන්ගේ සමේ පැහැපත් බව සහ නිරෝගී බව රැකගන්න විවිධ රූපලාවණ්ය ප්රතිකාර (Aesthetic treatments) වලට යොමු වෙනවා. ඒ අතරින් සමේ තරුණ පෙනුම නැවත ලබාගන්න සහ විවිධ සමේ ප්රශ්න වලට සාර්ථක විසඳුමක් විදිහට භාවිතා කරන ඉතාමත් ප්රසිද්ධ ප්රතිකාරයක් තමයි කෙමිකල් පීල් (Chemical Peels) කියන්නේ. සමහරු මේ ප්රතිකාරය ගැන අහලා තිබුණත්, මේකෙන් වෙන්නේ මොකක්ද, සමට ලැබෙන ඇත්තම වාසි මොනවාද, වගේම මේකෙන් ඇති විය හැකි අතුරු ආබාධ මොනවාද කියන එක ගැන නිසි අවබෝධයක් නැහැ. “කෙමිකල්” කියන වචනය ඇහෙනකොටම සමහරු බය වෙනවා මේකෙන් සම පිච්චෙයිද කියලා. අන්න ඒ නිසා, අද අපි මේ ලිපියෙන් කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරය කියන්නේ මොකක්ද, ඒකෙන් ලැබෙන වාසි මොනවාද, සහ සිදුවිය හැකි අතුරු ආබාධ මොනවාද කියන එක ගැන ඉතාමත් සවිස්තරාත්මකව කතා කරමු.
කෙමිකල් පීල් (Chemical Peels) ප්රතිකාරය යනු කුමක්ද?
සරලවම කිව්වොත් කෙමිකල් පීල් එකක් කියන්නේ සම මතුපිට තියෙන මැරුණු සෛල සහ හානි වුණු සමේ ස්ථර ඉවත් කරන්න විශේෂිත රසායනික ද්රාවණයක් (Chemical solution) මුහුණේ ආලේප කරන වෛද්යමය ප්රතිකාරයකටයි. මේ සඳහා සාමාන්යයෙන් පළතුරු සහ විවිධ ස්වභාවික දේවල් වලින් ලබාගන්නා ආරක්ෂිත ඇසිඩ් වර්ග (AHA, BHA, TCA වැනි) භාවිතා කරනවා. මේ ද්රාවණය සම මත ආලේප කළාම, එය සමේ මතුපිට ස්ථරය මෘදු ලෙස ගලවා ඉවත් කරනවා. ඉන්පසුව සමට යටින් තියෙන ඉතාමත් පිරිසිදු, පැහැපත් සහ සුමට නව සමක් (New skin layer) මතු වෙනවා. මේ ක්රියාවලිය සමේ සෛල අලුත් වීමේ වේගය (Skin cell turnover) විශාල වශයෙන් උත්තේජනය කරනවා.
කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාර ක්රමයේ ප්රධාන වර්ග
කෙමිකල් පීල් එකක් කරන්න කලින් වෛද්යවරයා ඔබේ සමේ ස්වභාවය සහ ඔබට තියෙන ප්රශ්නය අනුව සුදුසුම පීල් වර්ගය තෝරාගන්නවා. ප්රධාන වශයෙන් කෙමිකල් පීල් වර්ග තුනක් තියෙනවා:
- මතුපිටින් සිදු කරන පීල් (Superficial or Light Peels): මෙහිදී Salicylic acid හෝ Glycolic acid වැනි මෘදු ඇසිඩ් වර්ග භාවිතා කරලා සමේ මතුපිටම තියෙන ස්ථරය (Epidermis) පමණක් පීල් කරනු ලබනවා. මේකට ලොකු විවේක කාලයක් (Downtime) අවශ්ය වෙන්නේ නැහැ. සරල අඳුරු බව සහ වියළි බව නැති කරන්න මේක ගොඩක් සුදුසුයි.
- මධ්යම මට්ටමේ පීල් (Medium Peels): මෙහිදී Trichloroacetic acid (TCA) වැනි ද්රව්ය භාවිතා කරලා සමේ මතුපිට ස්ථරයට වඩා ටිකක් ගැඹුරට (Epidermis සහ Dermis හි ඉහළ කොටස) ප්රතිකාර කරනවා. මේ මගින් සමේ රැලි, කුරුලෑ කැළැල් සහ තද කළු ලප සාර්ථකව පාලනය කරන්න පුළුවන්. මෙයට දින කිහිපයක විවේක කාලයක් අවශ්ය වෙනවා.
- ගැඹුරු පීල් (Deep Peels): මෙයට Phenol වැනි ප්රබල රසායනික ද්රව්ය භාවිතා කරනවා. සමේ ඉතාමත් ගැඹුරු රැලි, ලප කැලැල් සහ අව්වට දැඩි ලෙස හානි වුණු සමක් යථා තත්ත්වයට පත් කරන්න මෙය භාවිතා කරනවා. මේ ප්රතිකාරය කරන්නේ වෛද්යවරයෙකුගේ දැඩි අධීක්ෂණය යටතේ වන අතර සුව වීමට සති කිහිපයක් ගත වෙනවා.
කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයෙන් ලැබෙන ප්රධාන වාසි (Benefits of Chemical Peels)
කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරය මගින් සමේ ඇති වන විවිධ ගැටළු රැසකට එකවර විසඳුම් ලබාගත හැකියි. එහි ඇති ප්රධානතම වාසි පහත පරිදි විස්තර කරන්න පුළුවන්:
1. කළු ලප සහ අවපැහැ ගැන්වීම් (Hyperpigmentation) මකා දැමීම
හිරු එළියට නිරාවරණය වීම, හෝමෝන අසමතුලිතතාවය (Melasma) සහ කුරුලෑ සුව වීමෙන් පසුව සමේ ඇති වන කළු ලප සහ අඳුරු පැල්ලම් (Hyperpigmentation) ගොඩක් දෙනෙකුට තියෙන පොදු ප්රශ්නයක්. සාමාන්ය ක්රීම් වර්ග වලින් මේවා ඉක්මනින් සුව කරන්න බැහැ. කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයේදී සමේ වර්ණක (Melanin) වැඩිපුර අඩංගු පරණ සමේ සෛල ඉවත් කර දමනවා. මේ නිසා සමේ අභ්යන්තරයේ සිට නිරෝගී, එක හා සමාන වර්ණයක් සහිත අලුත් සමක් වර්ධනය වෙනවා. විශේෂයෙන්ම ග්ලයිකොලික් ඇසිඩ් (Glycolic acid) සහ ලැක්ටික් ඇසිඩ් (Lactic acid) අඩංගු පීල් මගින් මේ කළු ලප සහ මෙලස්මා තත්ත්වයන් ඉතාමත් සාර්ථකව අවම කරගන්න පුළුවන්.
2. සක්රීය කුරුලෑ පාලනය කිරීම (Active Acne Control)
කුරුලෑ (Acne) ඇති වීමට ප්රධානතම හේතුව වෙන්නේ සමේ තෙල් ග්රන්ථි වලින් නිකුත් වන අධික සෙබම් (Sebum) තෙල්, මැරුණු සමේ සෛල සහ බැක්ටීරියා එකතු වෙලා සමේ රෝම කූප අවහිර වීමයි. කෙමිකල් පීල් වලදී (විශේෂයෙන්ම Salicylic acid පීල් වලදී) මෙම ඇසිඩ් වර්ග සමේ සිදුරු තුළට ගැඹුරටම ගොස් අවහිරතා ඉවත් කරනවා. සාලිසිලික් ඇසිඩ් යනු තෙල් වල දියවන (Oil-soluble) ද්රව්යයක් නිසා එයට සමේ තෙල් ගතිය පාලනය කිරීමටත්, බැක්ටීරියා විනාශ කිරීමටත්, සක්රීය කුරුලෑ වල ඇති දැවිල්ල අඩු කිරීමටත් සුවිශේෂී හැකියාවක් තියෙනවා. මේ නිසා නැවත කුරුලෑ ඇති වීම විශාල වශයෙන් පාලනය වෙනවා.
3. සමේ වර්ණය එක සමාන කිරීම (Evening Skin Tone)
විවිධ හේතු නිසා සමේ තැනින් තැන අඳුරු පැහැයක් ගැනීම හෝ සමේ වර්ණය වෙනස් වීම (Uneven skin tone) සිදු වෙන්න පුළුවන්. කෙමිකල් පීල් එකක් මගින් මුළු මුහුණේම තියෙන අඳුරු සහ මැරුණු සෛල තට්ටුව එක සමානව ඉවත් කර දමනවා. මේ නිසා මුළු මුහුණටම එක හා සමාන, දීප්තිමත් සහ නිරෝගී පැහැයක් ලැබෙනවා. සමේ අඳුරු ගතිය මකා දමා ස්වභාවික පැහැපත් බවක් ලබාගන්න කැමති අයට කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරය ඉතාමත් කදිම විසඳුමක්.
4. සමේ මතුපිට සුමට බව සහ පෙනුම වැඩි දියුණු කිරීම (Texture Refinement)
සමහරුන්ගේ සම ස්පර්ශ කරන කොට රළු ගතියක් (Rough texture) දැනෙනවා. ඒ වගේම සමේ සිදුරු (Pores) ලොකුවට පෙනෙන්න තියෙනවා. කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරය මගින් සමේ මතුපිට ඇති රළු බව නැති කර, ඉතාමත් සුමට සහ මෘදු සමක් ලබා දෙනවා. එය සමේ සිදුරු කුඩා කිරීමටත් (Pore tightening) උදව් වෙනවා. ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ සම මතුපිට ඉතාමත් සිනිඳු වෙන නිසා ඔබ භාවිතා කරන මොයිස්චරයිසර් සහ අනෙකුත් සර්ම් වර්ග සමට ඉතාමත් හොඳින් උරා ගන්නවා වගේම, මේකප් කරන අයට ඉතාමත් ලස්සනට සහ සුමටව මේකප් එක සම මත රඳවා ගන්න පුළුවන් වෙනවා.
5. සම වයසට යාම පාලනය කිරීම සහ රැලි අවම කිරීම (Anti-Aging Benefits)
වයසට යාමත් සමග අපේ සමේ කොලජන් (Collagen) නිෂ්පාදනය අඩු වෙනවා. මේ නිසා සම එල්ලා වැටීම, සිහින් රැලි (Fine lines) සහ ගැඹුරු රැලි (Wrinkles) ඇති වීම සිදු වෙනවා. කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයෙන් සමේ මතුපිට ස්ථරය ඉවත් කරන කොට, සම සුව වීමේ ක්රියාවලිය හරහා සම අභ්යන්තරයේ අලුතින් කොලජන් සහ ඉලාස්ටින් (Elastin) නිපදවීම විශාල ලෙස උත්තේජනය වෙනවා. මේ නිසා සමේ ඇදෙන සුළු බව වැඩි වෙලා, රැලි වැටීම් අඩු වෙලා, සමට තරුණ සහ සභ්ය පෙනුමක් නැවත ලැබෙනවා. වයසට යාමේ ලක්ෂණ පාලනය කරන්න කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරය ලෝකය පුරා ඉතාමත් ජනප්රිය වෙන්න මේක තමයි ප්රධානතම හේතුව.
කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයේ අතුරු ආබාධ (Side Effects of Chemical Peels)
ඕනෑම රූපලාවණ්ය ප්රතිකාරයකින් උපරිම ප්රතිඵල ලබාගන්න නම් එහි ඇති විය හැකි අතුරු ආබාධ සහ අවදානම් පිළිබඳවත් අපි නිසි ලෙස දැනුවත් විය යුතුයි. කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයෙන් පසුව සාමාන්යයෙන් දැකිය හැකි අතුරු ආබාධ කිහිපයක් මෙන්න:
1. සම රතු වීම (Redness and Swelling)
කෙමිකල් පීල් එකක් කරලා ඉවර වුණ සැනින් සමේ රතු වීමක් (Redness) සහ මඳක් ඉදිමීමක් දැකගත හැකියි. විශේෂයෙන්ම මධ්යම සහ ගැඹුරු මට්ටමේ පීල් වලදී මෙය බහුලව සිදු වෙනවා. මෙය හරියට අව්වට මූණ පිච්චුණා වගේ (Sunburn) තත්ත්වයක්. සාමාන්යයෙන් මෘදු පීල් එකකදී මෙය පැය කිහිපයකින් හෝ දිනකින් සුව වන අතර, ප්රබල පීල් වලදී රතු පැහැය දින කිහිපයක් පවතින්න පුළුවන්. වෛද්යවරයා විසින් නිර්දේශ කරන සන්සුන් කාරක ක්රීම් (Soothe/Calming creams) භාවිතයෙන් මෙය පහසුවෙන් පාලනය කරගත හැකියි.
2. සම කොරපොතු වගේ ගැලවී යාම (Flaking and Peeling Skin)
කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයෙන් පසුව සිදු වන ප්රධානතම ක්රියාවලියක් තමයි සම ගැලවී යාම (Peeling). ප්රතිකාරයෙන් දින 3-5 කට පසුව පරණ සහ හානි වුණු සමේ මතුපිට ස්ථරය වේලී, කොරපොතු වගේ ගැලවී හැලෙන්න පටන් ගන්නවා. මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම සාමාන්ය තත්ත්වයක් වුණත්, මේ කාලයේදී මුහුණේ පෙනුම තරමක් අප්රසන්න විය හැකියි. මෙහිදී ඉතාමත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ, ගැලවී යන සම කිසිම විටෙක අතින් ඇද ගලවා ඉවත් නොකළ යුතු වීමයි. එසේ කළහොත් සම තුවාල වී, කැළැල් සහ තද කළු පැල්ලම් ඇති විය හැකියි. සමට හොඳින් මොයිස්චරයිසර් ආලේප කර එය ස්වභාවිකවම ගැලවී යාමට හැරිය යුතුය.
3. තාවකාලිකව සමේ සංවේදී බව වැඩි වීම (Temporary Skin Sensitivity)
ප්රතිකාරයෙන් පසුව පරණ සම ගැලවී ගොස් මතු වන අලුත් සම ඉතාමත් සිනිඳු සහ සංවේදී (Sensitive) එකක්. මේ නිසා සාමාන්යයෙන් භාවිතා කරන සැර සබන්, ෆේස් වොෂ් හෝ ක්රීම් වර්ග ගෑමේදී සමේ දැවිල්ලක් හෝ වේදනාවක් දැනෙන්න පුළුවන්. එමෙන්ම අව්වට යන විට සම ඉක්මනින් රතු වී පිච්චෙන ස්වභාවයක් ගන්නවා. එම නිසා ප්රතිකාරයෙන් සතියක් පමණ යනතුරු සම ඉතාමත් මෘදු ලෙස රැකබලා ගත යුතු අතර, දැඩි හිරු රශ්මියෙන් සහ සැර රූපලාවණ්ය නිෂ්පාදන භාවිතයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකිය යුතුය.
4. හිරු එළියට නිරාවරණය වුවහොත් ඇති විය හැකි කළු පැල්ලම් (Hyperpigmentation if Exposed to Sun)
මෙය කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයෙන් පසුව සිදුවිය හැකි බරපතලම අතුරු ආබාධයක්. පීල් එකක් කිරීමෙන් පසුව මතු වන අලුත් සමෙහි ආරක්ෂක ස්ථරය (Skin barrier) තාවකාලිකව දුර්වල වී පවතිනවා. මේ කාලයේදී සන්ස්ක්රීන් (Sunscreen) භාවිතා නොකර තද හිරු එළියට නිරාවරණය වුවහොත්, හිරු එළියේ ඇති අල්ට්රාවයලට් (UV) කිරණ මගින් අලුත් සම ඉතාමත් ඉක්මනින් පිළිස්සීමට ලක් වෙනවා. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස සමේ මෙලනින් වර්ණකය අධික ලෙස නිපදවී, පෙර තිබුණාටත් වඩා තද කළු පැල්ලම් (Post-Inflammatory Hyperpigmentation – PIH) ඇති විය හැකියි. එම නිසා කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයක් කිරීමෙන් පසුව සන්ස්ක්රීන් භාවිතය අනිවාර්යම වේ.
කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයෙන් පසුව සම රැකබලා ගන්නේ කොහොමද? (Essential Aftercare)
කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරයක සාර්ථකත්වය 50% ක් රඳා පවතින්නේ ප්රතිකාරයෙන් පසුව ඔබ නිවසේදී සම රැකබලා ගන්නා ආකාරය (Aftercare) මතයි. අතුරු ආබාධ අවම කරගෙන හොඳම ප්රතිඵල ලබාගන්න මේ උපදෙස් අනිවාර්යයෙන්ම පිළිපදින්න:
- සන්ස්ක්රීන් (Sunscreen) අනිවාර්යයෙන්ම භාවිතා කරන්න: SPF 30 හෝ ඊට වැඩි අගයක් ඇති, පුළුල් පරාසයක (Broad-spectrum) ආරක්ෂාවක් ලබා දෙන සන්ස්ක්රීන් එකක් දිනපතා අවම වශයෙන් දෙවරක්වත් ආලේප කරන්න. නිවසේ සිටියත් සන්ස්ක්රීන් භාවිතය අත්නොහරින්න.
- සම බලෙන් නොගලවන්න: සම ගැලවී යන විට එය අතින් ඇදීම හෝ සීරීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම්. එය ස්වභාවිකවම ගැලවී යාමට ඉඩ හරින්න.
- හොඳින් මොයිස්චරයිසර් (Moisturizer) කරන්න: සම වියළීමට නොදී, සමේ තතමනය රැක ගැනීමට වෛද්යවරයා නිර්දේශ කරන මෘදු මොයිස්චරයිසර් එකක් දිනකට කිහිප වතාවක් ආලේප කරන්න.
- මෘදු ක්ලෙන්සර් (Gentle Cleanser) භාවිත කරන්න: මුහුණ සේදීම සඳහා සුවඳ විලවුන් හෝ ස්ක්රබ් (Scrub) අඩංගු නොවන, ඉතාමත් මෘදු ක්ලෙන්සර් එකක් පමණක් භාවිතා කරන්න.
- සැර ආලේපන වලින් ඈත් වන්න: ප්රතිකාරයෙන් සතියක් පමණ යනතුරු Retinol, Vitamin C, Salicylic acid, Glycolic acid වැනි ඇක්ටිව් අමුද්රව්ය (Active ingredients) අඩංගು නිෂ්පාදන භාවිතා කිරීමෙන් වළකින්න.
- මේකප් (Makeup) භාවිතය තාවකාලිකව නවත්වන්න: සම සම්පූර්ණයෙන්ම සුව වන තුරු (අඩුම තරමේ දින 3-5 ක් යනතුරු) මුහුණට මේකප් වර්ග ගැල්වීමෙන් වළකින්න.
සාරාංශය (Conclusion)
කෙමිකල් පීල් (Chemical Peels) ප්රතිකාරය යනු සමේ තරුණ බව රැකගැනීමටත්, කළු ලප, කුරුලෑ සහ අසමාන සමේ වර්ණය වැනි ගැටළු රැසක් ඉතාමත් ඉක්මනින් සුව කර ගැනීමටත් හැකි සාර්ථකම වෛද්යමය ක්රමවේදයකි. නමුත් මෙයින් නිසි ප්රතිඵල ලබාගැනීමට නම්, පළපුරුදු සහ සුදුසුකම් ලත් සර්මාටොලොජි වෛද්යවරයෙකු (Dermatologist) ලවා ප්රතිකාරය කරවා ගැනීමත්, ප්රතිකාරයෙන් පසුව වෛද්යවරයා ලබා දෙන උපදෙස් නිසි පරිදි පිළිපැදීමත් අත්යවශ්ය වේ. නිසි සැලකිල්ලක් දැක්වීමෙන් අතුරු ආබාධ වලින් තොරව ඉතාමත් නිරෝගී, දීප්තිමත් සහ සුන්දර සමක් ඔබට හිමිකර ගත හැකියි.