වයස අවුරුදු 29ක් වුණු අලුත් අම්මා කෙනෙක් වන දිනූෂා සායනයට ආවේ ලොකු බයකින්. "ඩොක්ටර්, මගේ බබාට දැන් මාස 4යි. පහුගිය සති දෙකේ ඉඳන් මම නානකොටයි කොණ්ඩේ පීරනකොටයි අහුරු පිටින් කොණ්ඩේ ගැලවිලා අතට එනවා. නළල දෙපැත්තෙන් හොඳටම හිස්කබල පේනවා. ගෙදර අය කියනවා බබා කිරි බොනකොට අම්මව අඳුරගන්න පටන් ගත්තම කොණ්ඩේ යනවා කියලා. ඇත්තටම මගේ කොණ්ඩේ සම්පූර්ණයෙන්ම හැලිලා යයිද? බබාට කිරි දෙන නිසා මට මේකට කරන්න පුළුවන් ආරක්ෂිත ප්‍රතිකාර මොනවද?" කියලා දිනූෂා ඇහුවා.
මම දිනූෂාට හිනාවෙලා කිව්වා, "දිනූෂා, ඉස්සෙල්ලාම හිතේ බය නැති කරගන්න. බබා හිනාවෙන නිසාවත් අම්මව අඳුරගන්න නිසාවත් නෙවෙයි කොණ්ඩේ යන්නේ! මේකට වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී කියන්නේ Postpartum Telogen Effluvium කියලා. මේක තාවකාලික තත්ත්වයක් විතරයි, ඔයාගේ කොණ්ඩේ ආයෙත් අනිවාර්යයෙන්ම වැවෙනවා" කියලා.
ඇයි බබා ලැබිලා මාස 3කින් එකපාරටම කොණ්ඩේ යන්නේ?
ඔයා ගැබිනිව සිටින මාස 9 තුළ ශරීරයේ ඊස්ට්‍රජන් (Estrogen) හෝමෝනය ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතිනවා. ඒ නිසා සාමාන්‍යයෙන් දවසකට ගැලවිය යුතු කෙස් ගස් 100ක්වත් ගැලවෙන්නේ නැතුව කොණ්ඩේ හරිම ඝනකමට තියෙනවා. හැබැයි බබා ලැබුණු ගමන්ම ඊස්ට්‍රජන් මට්ටම සාමාන්‍ය තත්ත්වයට බහිනවා. එතකොට අර මාස 9 තිස්සේ නොගැලවී තිබුණු කෙස් ගස් සියල්ලම එකවර විවේක අවධියට (Telogen phase) ගිහින්, හරියටම මාස 3කට පස්සේ ගැලවෙන්න පටන් ගන්නවා.
මව්කිරි දෙන මවකට 100%ක් ආරක්ෂිත ප්‍රතිකාර මොනවද?
| ප්‍රතිකාරය | මව්කිරි දෙන මවකට ආරක්ෂිතද? | ක්‍රියා කරන ආකාරය |
|---|---|---|
| PRP / GFC Hair Therapy | ✔️ 100%ක් ආරක්ෂිතයි (ඔබේම රුධිර ප්ලාස්මාව පමණක් භාවිතා වේ) | කෙස් මුල් නැවත වර්ධන අවධියට (Anagen phase) ගෙන ඒම වේගවත් කරයි. |
| Low-Level Laser Therapy (LLLT Helmet/Comb) | ✔️ 100%ක් ආරක්ෂිතයි | රතු ආලෝක තරංග මගින් හිස්කබලේ රුධිර ගමනාගමනය වැඩි කරයි. |
| යකඩ (Iron), Vitamin D3, Calcium & Biotin | ✔️ ආරක්ෂිතයි (වෛද්‍ය නිර්දේශිත මාත්‍රාවෙන්) | දරු ප්‍රසූතියේදී සහ කිරි දීමේදී අඩුවන පෝෂක නැවත ලබාදෙයි. |
| Peptide / Redensyl / Capixyl Hair Serums | ✔️ ආරක්ෂිතයි (Minoxidil වෙනුවට ආරක්ෂිත විකල්පයකි) | හෝමෝන බලපෑමකින් තොරව කෙස් මුල් ශක්තිමත් කරයි. |
NHS ආකෘතියට අනුව: මව්වරුන් කළ යුතු සහ නොකළ යුතු දේ
- ✔️ කළ යුතු දේ (Do):
- බබා ලැබුණු පසුත් මාස 6ක් යනතුරු ඔබේ ප්‍රසව හා නාරිවේද වෛද්‍යවරයා ලබාදුන් යකඩ (Iron/Folic Acid) සහ කැල්සියම් පෙති නොකඩවා ලබාගන්න.
- මාස 6කට පසුවත් කොණ්ඩේ යාම අඩු නොවන්නේ නම් TSH (තයිරොයිඩ් පරීක්ෂණය) සහ Serum Ferritin පරීක්ෂාවක් කරගන්න (Postpartum Thyroiditis නිසාත් කොණ්ඩේ යා හැකියි).
- ❌ නොකළ යුතු දේ (Don't):
- මේ කාලයේදී කොණ්ඩය තදින් ගැටගැසීමෙන් (Tight ponytails) සහ Hair Straightening / Rebonding වැනි සැර රසායනික ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් වළකින්න.
🩺 වෛද්‍යවරයාගෙන් ලැබෙන උපදෙස (A Note from Aesthetic.lk Medical Team)
බබාට අවුරුද්දක් සම්පූර්ණ වන විට (ඔයාගේ පළමු උපන්දින කේක් එක කපන දවස වෙද්දී) මේ ගැලවුණු කොණ්ඩේ ආයෙත් ලස්සනට වැවිලා තියෙනවා! හැබැයි කොණ්ඩේ ගොඩක් තුනී වෙලා නම් PRP වාර 3ක් ලබාගැනීමෙන් මාස 2ක් ඇතුළත ඉතා ඉක්මනින් අලුත් කොණ්ඩේ වවාගන්න පුළුවන්.
❓ ඔබට ඇතිවිය හැකි තවත් ගැටලු කිහිපයක් (FAQ)
1. කොණ්ඩේ කොටට කැපුවොත් කොණ්ඩේ ගැලවෙන එක නවතිනවද?▼
කොණ්ඩේ ගැලවෙන්නේ හිස්කබල ඇතුළේ තියෙන කෙස් මුලෙන් නිසා කොණ්ඩේ කොටට කැපුවා කියලා ගැලවෙන එක නවතින්නේ නැහැ. හැබැයි කොණ්ඩේ කොටට තියෙනකොට පැටලෙන එක අඩු නිසා පාලනය කරගන්න පහසුයි.
2. මව්කිරි දෙන කාලයේ Minoxidil ගාන්න හොඳද?▼
මව්කිරි දෙන මුල් මාස 6 තුළ Minoxidil වෙනුවට Redensyl / Peptide අඩංගු Hair Serum එකක් හෝ ස්වාභාවික PRP ප්‍රතිකාරය භාවිතා කිරීම වඩාත් ආරක්ෂිතයි.