ඇස් යට සුදු කුරුලෑ වැනි ගැටිති (Milia) ඉවත් කරන්නේ කොහොමද?

මොනවද මේ ඇස් යට තියෙන සුදු පැහැති කුඩා ගැටිති?

ගොඩක් අයට තියෙන ලොකු ප්‍රශ්නයක් තමයි මුහුණේ, විශේෂයෙන්ම ඇස් යට සහ ඇස් වටා ඇතිවන කුඩා සුදු පැහැති ගැටිති. ගොඩක් අය හිතන්නේ මේවා සාමාන්‍ය කුරුලෑ වර්ගයක් කියලා. හැබැයි මේවා සාමාන්‍ය කුරුලෑ නෙවෙයි. වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී මේ තත්ත්වය හඳුන්වන්නේ ‘Milia’ (මිලියා) කියලයි. ඔබත් කණ්ණාඩියෙන් බලද්දී ඇස් වටා, කම්මුල් වල හෝ නහය අවට මේ වගේ පුංචි සුදු පාට ගැටිති දැකලා තියෙනවා නම්, මේ ලිපිය විශේෂයෙන්ම ඔබ වෙනුවෙන්.

සාමාන්‍යයෙන් කුරුලෑවක් ආවහම ටික දවසකින් ඒක පැහිලා තුවාල වෙලා හරි නැත්නම් ඉබේම හරි නැති වෙලා යනවා. ඒත් මේ Milia එහෙම නෙවෙයි. මේවා මාස ගණනක්, සමහරවිට අවුරුදු ගණනක් වුණත් එකම විදිහටම තියෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම මේවා සාමාන්‍ය කුරුලෑ වගේ රතු වෙන්නේවත්, වේදනා ගෙන දෙන්නේවත් නැහැ. හැබැයි මුහුණේ සුන්දරත්වයට මේක ලොකු බාධාවක් වෙනවා. ඉතින් අපි අද කතා කරමු මේ Milia කියන්නේ මොනවාද, ඒවා ඇතිවෙන්නේ ඇයි සහ නිවැරදි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර හරහා මේවා සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරන්නේ කොහොමද කියලා.

Milia (මිලියා) ඇතිවෙන්න ප්‍රධාන හේතු මොනවාද?

ගොඩක් අයට තියෙන ප්‍රශ්නයක් තමයි “ඇයි මට විතරක් මේ වගේ ගැටිති එන්නේ?” කියන එක. ඇත්තටම මේ ගැටිති ඇතුළේ තියෙන්නේ මොනවාද? කුරුලෑවක් ඇතුළේ තියෙන්නේ සෙබම් (sebum) කියන තෙල් ස්‍රාවය සහ බැක්ටීරියා වුණාට, Milia ඇතුළේ තියෙන්නේ ‘කෙරටින්’ (Keratin) කියන ප්‍රෝටීන වර්ගයයි. අපේ සමේ, නියපොතු වල සහ කෙස් වල තියෙන ප්‍රධාන ප්‍රෝටීනය තමයි මේ කෙරටින්. අපේ සම මතුපිට තියෙන මැරුණු සමේ සෛල ස්වභාවිකවම ඉවත් වෙලා යන්න ඕනේ. හැබැයි සමහර වෙලාවට මේ මැරුණු සෛල නිසි විදිහට ඉවත් වෙන්නේ නැතුව සම අභ්‍යන්තරයේ හිරවෙන්න පුළුවන්. අන්න ඒ විදිහට සම යට හිරවුණු කෙරටින් ප්‍රෝටීනය තමයි මේ විදිහට පුංචි සුදු පාට ගැටයක් විදිහට මතුපිටින් පේන්න ගන්නේ.

මීට අමතරව මේ තත්ත්වය ඇතිවෙන්න තවත් හේතු ගණනාවක් බලපාන්න පුළුවන්:

• නුසුදුසු ආලේපන භාවිතය: ගොඩක් ඝනකම් ක්‍රීම් වර්ග, තෙල් සහිත ආලේපන, සහ පෙට්‍රෝලියම් ජෙලි වගේ දේවල් මුහුණේ ගාන එකෙන් සමේ සිදුරු අවහිර වෙලා මේ ගැටිති ඇතිවෙන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම ඇස් යට සම ගොඩක් තුනී නිසා ඒ හරියේ මේවා ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව වැඩියි.
• සමට සිදුවන හානි: අව්වට පිච්චීම නිසා, රළු විදිහට ස්ක්‍රබ් කිරීම (scrubbing) නිසා, එහෙමත් නැත්නම් වෙනත් ලේසර් ප්‍රතිකාරයකින් පස්සේ සමට සිදුවන සුළු හානි නිසාත් Milia මතු වෙන්න පුළුවන්.
• ජානමය හේතු: සමහර අයට පවුලේ අයගේ ජානමය බලපෑම නිසාත් ස්වභාවිකවම මේ ගැටිති ඇතිවෙනවා.
• හෝමෝන වෙනස්කම් සහ වයසට යාම: වයසට යද්දී සමේ සෛල අලුත්වීමේ වේගය අඩු වෙනවා. ඒ නිසා මැරුණු සෛල සමේ හිරවෙන්න තියෙන ඉඩකඩ වැඩියි.

ගෙදරදී මේවා කඩන්න හෝ මිරිකන්න කොහෙත්ම හොඳ නැත්තේ ඇයි?

Milia දැක්ක ගමන් අපිට හිතෙන්නේ සාමාන්‍ය කුරුලෑවක් වගේ මේකත් මිරිකලා කඩලා දාන්න. හැබැයි ඒක තමයි ඔබ කරන ලොකුම වැරැද්ද. මේවා කුරුලෑ නෙවෙයි, මේවාට විවෘත වුණු සිදුරක් (pore) නැහැ. ඒ නිසා කොච්චර තදින් මිරිකුවත් මේක ඇතුළේ තියෙන දේ එළියට එන්නේ නැහැ. ගෙදරදී මේවා කඩන්න උත්සාහ කළොත් සිදුවෙන භයානක ප්‍රතිඵල කිහිපයක් තියෙනවා:

• දරුණු කැළැල් ඇතිවීම: බලෙන් මිරිකන්න උත්සාහ කිරීම නිසා සම තුවාල වෙලා කලු පාටට හෝ දුඹුරු පාටට හැරෙන තද කැළැල් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම ඇස් යට සම ගොඩක් තුනී නිසා මේ කැළැල් මැකෙන්න ගොඩක් කල් යනවා.
• ආසාදන (Infections): අපේ අත්වල සහ නියපොතු වල තියෙන බැක්ටීරියා තුවාලය හරහා සම ඇතුළට ගිහින් දරුණු ආසාදන තත්ත්වයන් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. එතකොට පොඩි ගැටයක් වෙලා තිබුණු එක ලොකු සැරව ගෙඩියක් බවට පත්වෙන්නත් ඉඩ තියෙනවා.
• සමට සහ ඇසට හානි වීම: ඇස් වටා තියෙන සම ඉතාමත් සංවේදීයි. මේ හරිය තදින් මිරිකීමෙන් සමේ යට තියෙන සියුම් ලේ නහර පුපුරා ගිහින් ඇස් යට කලු වෙන්න (dark circles) පවා පුළුවන්. ඒ වගේම වැරදීමකින් හරි ඇසට හානියක් වෙන්නත් පුළුවන්.
• තවත් ගැටිති ඇතිවීම: සමට හානි වීම නිසා සමේ ප්‍රතිශක්තිය අඩුවෙලා ඒ අවට තවත් Milia ගැටිති ගණනාවක් අලුතින් මතුවෙන්න පුළුවන්.

චර්ම රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙක් හරහා මේවා සුරක්ෂිතව ඉවත් කරන්නේ කොහොමද?

Milia ඉවත් කරන්න තියෙන එකම සහ ආරක්ෂිතම ක්‍රමය තමයි සුදුසුකම් ලත් චර්ම රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙක් (Dermatologist) හෝ වෛද්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ සිදුකරන සෞන්දර්ය වෛද්‍ය සායනයකට (Aesthetic Clinic) යොමු වීම. වෛද්‍යවරුන් මේ සඳහා භාවිතා කරන ප්‍රධාන සහ සාර්ථකම ක්‍රම කිහිපයක් තියෙනවා. අපි ඒ ගැන විස්තරාත්මකව බලමු:

1. Sterile Needles (ජීවානුහරිත කටු) මගින් ඉවත් කිරීම: මේක තමයි බහුලවම භාවිතා වෙන ක්‍රමය. වෛද්‍යවරයා විසින් ඉතාමත් සියුම්, ජීවානුහරිත කටුවක් (Sterile needle) හෝ විශේෂිත උපකරණයක් භාවිතයෙන් සම මතුපිට ඉතා කුඩා සිදුරක් නිර්මාණය කරනවා. ඊටපස්සේ ඒ සිදුර හරහා ඇතුළේ හිරවෙලා තියෙන කෙරටින් ගැටය (keratin plug) ආරක්ෂිතව එළියට ගන්නවා. මේකට කොහෙත්ම රිදෙන්නේ නැහැ වගේම, කිසිම කැළලක් ඉතුරු වෙන්නෙත් නැහැ. හැබැයි මේක ගෙදරදී අල්පෙනෙති හෝ ඉඳිකටු වලින් කරන්න ගියොත් ලොකු ආසාදනයක් වෙන්න පුළුවන් නිසා, අනිවාර්යයෙන්ම වෛද්‍යවරයෙක් ලවාම කරගත යුතුයි.
2. CO2 Laser (කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ලේසර්) ප්‍රතිකාරය: ඔබට Milia ගැටිති ගොඩක් තියෙනවා නම්, එහෙමත් නැත්නම් ඒවා ගොඩක් ඝනකම් නම්, වෛද්‍යවරුන් CO2 ලේසර් තාක්ෂණය භාවිතා කරනවා. මෙහිදී ලේසර් කිරණයක් මගින් ගැටිය මතුපිට තියෙන සම වාෂ්ප කරලා (vaporize), ඇතුළේ තියෙන කෙරටින් ගැටය දිය කරලා හරිනවා. මේක ඉතාමත් නිරවද්‍ය ක්‍රමයක්. ලේසර් ප්‍රතිකාරය නිසා අවට තියෙන සමට කිසිම හානියක් වෙන්නේ නැහැ වගේම, නැවත ඒ ස්ථානයේ Milia ඇතිවීමේ සම්භාවිතාවත් ගොඩක් අඩුයි.
3. Cryotherapy (ශීතකරණ ප්‍රතිකාරය): සමහර අවස්ථා වලදී ද්‍රව නයිට්‍රජන් (Liquid Nitrogen) භාවිතා කරලා මේ ගැටිති අධි ශීතකරණයකට ලක් කරලා විනාශ කරලා දානවා. මේ ක්‍රමයෙදිත් දින කිහිපයකින් ගැටිය ස්වභාවිකවම ගැලවිලා වැටෙනවා.
4. Chemical Peels (රසායනික පීල් කිරීම්): රූපලාවන්‍ය වෛද්‍ය සායන වලදී භාවිතා කරන AHA, BHA හෝ Retinol අඩංගු විශේෂ Chemical peels මගින් සමේ මතුපිට ස්තරය ඉවත් කරලා, අලුත් සමක් ලබාගන්න පුළුවන්. මේකෙන් දැනට තියෙන Milia ඉවත් වෙනවා වගේම, අලුතින් ඇතිවීමත් වළක්වනවා.

Milia නැවත ඇතිවීම වළක්වා ගන්නේ කොහොමද?

ප්‍රතිකාර කරලා මේ ගැටිති ඉවත් කරගත්තට පස්සේ ඒවා නැවත ඇති නොවෙන්න වගබලා ගන්න එකත් ගොඩක් වැදගත්. ඒ සඳහා ඔබට එදිනෙදා ජීවිතයේදී අනුගමනය කරන්න පුළුවන් සරල පියවර කිහිපයක් තියෙනවා:

• නිවැරදි Cleanser එකක් භාවිතා කරන්න: දිනපතාම උදේ සහ රෑට මුහුණ සේදීම අනිවාර්යයි. විශේෂයෙන්ම Salicylic Acid හෝ Glycolic Acid අඩංගු මෘදු ෆේස් වොෂ් එකක් භාවිතා කිරීමෙන් මැරුණු සමේ සෛල ඉවත් වෙලා සමේ සිදුරු පිරිසිදුව තියාගන්න පුළුවන්.
• බරැති ආලේපන වලින් වළකින්න: ඇස් වටා ගාන ක්‍රීම් වර්ග (Eye creams) තෝරගනිද්දී, ඒවා ඝනකම් නැති, ජලය පදනම් කරගත් (water-based) සහ non-comedogenic (සමේ සිදුරු අවහිර නොකරන) ඒවාද කියලා බලන්න.
• Retinol අඩංගු ආලේපන භාවිතය: රාත්‍රී කාලයේදී Retinol අඩංගු ආලේපනයක් භාවිතා කිරීමෙන් සමේ සෛල අලුත්වීමේ වේගය වැඩි කරනවා. මේ නිසා කෙරටින් හිරවීම වළක්වා ගන්න පුළුවන්. හැබැයි මේවා භාවිතා කරන්න කලින් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගැනීම වැදගත්.
• සූර්යාලෝකයෙන් ආරක්ෂා වීම: අව්වට පිච්චීම නිසා සමට හානි වෙලා Milia ඇතිවෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා එළියට යද්දී අනිවාර්යයෙන්ම Sunscreen එකක් භාවිතා කරන්න.
• නිතිපතා Exfoliate කිරීම: සතියකට වරක් හෝ දෙවරක් සමට හානියක් නොවන මෘදු scrub එකක් හෝ chemical exfoliant එකක් භාවිතා කරලා මුහුණේ තියෙන මැරුණු සෛල ඉවත් කරන්න.

සාරාංශය

මුහුණේ සහ ඇස් යට තියෙන මේ පුංචි සුදු ගැටිති ගැන දැන් ඔයාට හොඳ අවබෝධයක් ලැබෙන්න ඇති කියලා අපි හිතනවා. මතක තියාගන්න ඕන වැදගත්ම දේ තමයි, මේවා දැක්ක ගමන් නියපොතු වලින් කඩන්න හෝ මිරිකන්න යන්න එපා කියන එක. එහෙම කළොත් ඔයාගේ ලස්සන මුහුණේ මකන්න බැරි කැළැල් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. ඔබටත් මේ ගැටලුව තියෙනවා නම්, අදම සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙක් හෝ සෞන්දර්ය වෛද්‍ය සායනයක් වෙත යොමු වෙන්න. නවීන වෛද්‍ය තාක්ෂණයත් එක්ක, කිසිම වේදනාවක් හෝ කැළලක් නැතුව ඉතාමත් පහසුවෙන් සහ ආරක්ෂිතව මේ Milia සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරගන්න දැන් හැකියාව තියෙනවා. ලස්සන, පැහැපත්, සහ නිරෝගී සමක් ලබාගන්න නිවැරදි වෛද්‍ය උපදෙස් සහ ප්‍රතිකාර වලට යොමුවීම තමයි හැමවෙලේම හොඳම විසඳුම වෙන්නේ.