ආයුබෝවන්, අද අපි කතා කරන්න යන්නේ ගොඩක් දෙනෙක්ට තියෙන, හැබැයි කතා කරන්න ටිකක් පසුබට වෙන ප්රශ්නයක් ගැන. ඒ තමයි ඉන්නන් (Warts) සහ මස් ඉන්නන් (Skin Tags). අපේ මුහුණේ, බෙල්ලේ, නැත්නම් ඇඟේ වෙනත් තැන්වල මේ වගේ දේවල් ඇති වුණාම අපේ පෙනුමට වගේම අපේ ආත්ම විශ්වාසයටත් ලොකු බලපෑමක් ඇති වෙනවා. ගොඩක් දෙනෙක් මේවා අයින් කරගන්න නොයෙක් විදියේ ගෙදරදීම කරන්න පුළුවන් අත් බෙහෙත් (Home remedies) පාවිච්චි කරනවා. හැබැයි ඒවගෙන් වෙන්නේ ලොකු හානියක්. අද මම පැහැදිලි කරන්නම් මේ ඉන්නන් සහ මස් ඉන්නන් කියන්නේ මොනවද, ඒවට ගෙදරදී කරන ප්රතිකාර වලින් වෙන හානිය මොකක්ද, සහ නවීන CO2 Laser සහ Electrocautery තාක්ෂණය හරහා කිසිම වේදනාවක්, කැළලක් නැතුව මේවා ඉවත් කරන්නේ කොහොමද කියලා.
1. ඉන්නන් (Warts) සහ මස් ඉන්නන් (Skin Tags) කියන්නේ මොනවද?
ගොඩක් අයට මේ දෙකේ වෙනස හරියටම තේරෙන්නේ නැහැ. රූපලාවණ්ය වෛද්ය විද්යාවේදී අපි මේ දෙක හඳුනාගන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් තත්ත්වයන් දෙකක් විදියටයි.
ඉන්නන් (Warts)
ඉන්නන් කියන්නේ Human Papillomavirus (HPV) කියන වෛරස් එක නිසා ඇති වෙන තත්ත්වයක්. මේවා ගොඩක් වෙලාවට රළු මතුපිටක් තියෙන ගැට වගේ තමයි දකින්න ලැබෙන්නේ. මේවා අතින් අල්ලනකොට තවත් කෙනෙක්ට බෝ වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම අපේ ඇඟේම එක තැනකින් තව තැනකට බෝ වෙන්නත් පුළුවන්. උදාහරණයක් විදියට, අතේ තියෙන ඉන්නෙක් කඩලා ඒ අතින් මුහුණ ඇල්ලුවොත් මුහුණෙත් ඉන්නන් හැදෙන්න පුළුවන්. සමහර වෙලාවට මේවා කකුල් වල යටි පතුල් වලත් (Plantar warts) හැදෙන්න පුළුවන්, එතකොට ඇවිදින්න පවා අමාරු වෙනවා.
මස් ඉන්නන් (Skin Tags / Acrochordon)
මේවා වෛරස් එකක් නිසා ඇති වෙන දේවල් නෙමෙයි. මේවා බෝ වෙන්නෙත් නැහැ. ගොඩක් වෙලාවට බෙල්ල, කිහිලි, ඉකිලි, පියයුරු යට වගේ සම නැවෙන, එකිනෙක ඇතිල්ලෙන තැන්වල තමයි මේවා ඇති වෙන්නේ. වයසට යනකොට, ශරීරයේ බර වැඩි වෙනකොට, දියවැඩියාව වගේ තත්ත්වයන් තියෙනකොට, එහෙමත් නැත්නම් ජානමය බලපෑම් සහ හෝමෝන වෙනස්කම් (උදාහරණයක් විදියට ගර්භණී කාලයේදී) නිසා මේවා ඇති වෙන්න පුළුවන්. මේවා මෘදුයි, ඒ වගේම සමෙන් එළියට නෙරලා ඇවිත් පොඩි නටුවකින් (Stalk) සම්බන්ධ වෙලා තියෙනවා වගේ තමයි පේන්නේ.
2. ගෙදරදී කරන ප්රතිකාර (Home Remedies) භයානක ඇයි?
වෛද්යවරයෙක් විදියට මම දකින කනගාටුදායකම දෙයක් තමයි, ගොඩක් රෝගීන් තමන්ගේ මුහුණේ තියෙන ලස්සන සම තමන්ම විනාශ කරගෙන සායනයට එන එක. ඉන්නන් කඩන්න නූල් ගැට ගහනවා, හුණු තියනවා, දෙහි ගානවා, ඇසිඩ් දානවා, එහෙමත් නැත්නම් කතුරකින් කපන්න හදනවා. කරුණාකරලා මේ දේවල් නම් කරන්න එපා.
- විසබීජ යාම (Infection): ඔයා හරියට පිරිසිදු කරන්නේ නැතුව, ජීවානුහරණය නොකරපු කතුරු, නූල්, හෝ අත් පාවිච්චි කරනකොට ලොකු තුවාලයක් ඇති වෙන්න පුළුවන්. මේ තුවාල වලට බැක්ටීරියා ඇතුල් වෙලා ලොකු ආසාදන (Bacterial infections) ඇතිවෙන්න පුළුවන්.
- කැළැල් ඇති වීම (Scarring): සමහර අය ඇසිඩ් වගේ දේවල්, එහෙමත් නැත්නම් වෙළඳපොලේ තියෙන ප්රමිතියෙන් තොර ක්රීම් වර්ග දාලා මුහුණේ ලොකු පිලිස්සුම් කැළැල් හදාගෙන එනවා. ඉන්නා ගියාට පස්සේ ඊට වඩා ලොකු, මකාගන්න බැරි කළු පාට කැළලක් (Post-inflammatory hyperpigmentation) මුහුණේ ඉතුරු වෙනවා.
- ඉන්නන් වැඩි වීම: වෛරස් එකක් නිසා හැදෙන ඉන්නන් අපි අතින් කඩන්න හැදුවොත් ඒකෙන් වෛරස් එක අවට සමටත් පැතිරිලා, එක ඉන්නා වෙනුවට ඉන්නන් දහයක් විතර හැදෙන්න පුළුවන් (Koebner phenomenon).
- වේදනාව සහ අපහසුතාවය: නිවැරදි නිර්වින්දන ක්රමයක් නැතුව මේවා කපන්න යෑම අතිශයින්ම වේදනාකාරීයි. ඒ වගේම දැඩි රුධිර වහනයක් වෙන්නත් පුළුවන්.
3. නවීන වෛද්ය ප්රතිකාර: CO2 Laser සහ Electrocautery
වර්තමානයේ මේ ඉන්නන් සහ මස් ඉන්නන් ඉවත් කරන්න ලෝකයේ තියෙන ආරක්ෂිතම, වේගවත්ම සහ හොඳම ක්රම තමයි CO2 Laser සහ Electrocautery කියන්නේ. මේ තාක්ෂණයන් මගින් ඉතාමත් සියුම්ව, අවට සමට හානියක් නොකර ප්රතිකාර කරන්න අපිට පුළුවන්.
CO2 Laser (කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ලේසර් ප්රතිකාරය)
මේකෙදි කරන්නේ ඉතා සියුම් ලේසර් කිරණයක් මගින් අදාළ ඉන්නා හෝ මස් ඉන්නා වාෂ්ප කර (Vaporize) ඉවත් කරන එකයි. මේකෙන් අවට තියෙන නිරෝගී සමට කිසිම හානියක් වෙන්නේ නැහැ. ලේසර් එක මගින් ඉතා නිවැරදිව (Pinpoint precision) ඉන්නා පමණක් ඉලක්ක කරලා ඉවත් කරනවා. මේ ක්රමය මුහුණ වගේ සංවේදී ස්ථාන වලට ඉතාමත් සුදුසුයි.
Electrocautery (විද්යුත් දහනය)
මේ ක්රමයේදී කරන්නේ කුඩා, පාලනය කරන ලද විදුලි ධාරාවක් භාවිතා කරලා ඉන්නා ඉවත් කරන එකයි. විශේෂිත උපකරණයක් හරහා විදුලිය ලබා දීලා ඉන්නා පුළුස්සා දමනවා. මේකත් ඉතාම සාර්ථක සහ බහුලව භාවිතා වෙන ක්රමයක්. විශේෂයෙන්ම ලොකු මස් ඉන්නන් ඉවත් කරන්න මේ ක්රමය ගොඩක් සාර්ථකයි.
මේ ප්රතිකාර දෙකේම තියෙන විශේෂත්වය තමයි කිසිම ලේ ගැලීමක් වෙන්නේ නැහැ (Bloodless procedure). ලේසර් හෝ විදුලි ධාරාව මගින් රුධිර වාහිනී එවලෙම මුද්රා (Seal) කරන නිසා ලේ ගැලීමක් සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ. ඒ වගේම ප්රතිකාරය කරලා ඉවර වුණු ගමන් ඔයාට සාමාන්ය විදියට වැඩ කටයුතු කරගෙන යන්න පුළුවන් (Zero downtime).
4. සායනයේදී ප්රතිකාරය කරන්නේ කොහොමද? රිදෙනවද?
මේක තමයි ගොඩක් අයට තියෙන ප්රධානම ප්රශ්නය. “අනේ ඩොක්ටර් මේක රිදෙනවද?” නැහැ, මේක කිසිසේත්ම වේදනාකාරී ප්රතිකාරයක් නෙමෙයි. අපි පියවරෙන් පියවර මේ දේ කරන්නේ කොහොමද කියලා බලමු.
- මූලික පරීක්ෂාව (Consultation): මුලින්ම වෛද්යවරයා විසින් මේ තියෙන්නේ ඉන්නෙක්ද, මස් ඉන්නෙක්ද, නැත්නම් වෙනත් සමේ ගැටළුවක්ද (Skin cancer වගේ) කියලා පරීක්ෂා කරලා බලනවා.
- පිරිසිදු කිරීම සහ නිර්වින්දනය (Numbing): අදාළ ස්ථානය හොඳින් පිරිසිදු කරලා, සම හිරිවැටෙන්න විශේෂ ක්රීම් එකක් (Numbing cream) ගානවා. මේ ක්රීම් එක විනාඩි 20-30ක් විතර තියෙන්න අරිනවා. ඉන්නන් ගොඩක් ලොකුයි නම් හෝ ගැඹුරට තියෙනවා නම්, ඉතා කුඩා ඉඳිකටුවකින් පොඩි ඉන්ජෙක්ෂන් එකක් (Local Anesthesia) දීලා ඒ තැන සම්පූර්ණයෙන්ම හිරිවට්ටනවා.
- ඉවත් කිරීම (Removal): ඊට පස්සේ ලේසර් හෝ Electrocautery යන්ත්රය මගින් ඉන්නා ඉවත් කරනවා. මේ වෙලාවට ඔයාට කිසිම වේදනාවක් දැනෙන්නේ නැහැ. පොඩි රස්නයක් හෝ ලාවට දැවිල්ලක් වගේ හැඟීමක් විතරක් දැනෙන්න පුළුවන්.
- ප්රතිකාරය අවසන් කිරීම: විනාඩි කිහිපයක් ඇතුළත ප්රතිකාරය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවර කරන්න පුළුවන්. ඉවත් කරපු තැනට ප්රතිබැක්ටීරීය ක්රීම් එකක් ගාලා, අවශ්ය නම් පොඩි ප්ලාස්ටර් එකක් දානවා.
5. ප්රතිකාරයෙන් පසු රැකවරණය (Aftercare)
ප්රතිකාරය කරාට පස්සේ ඔයාගේ පැත්තෙන් කරන්න ඕනේ ඉතාමත් වැදගත් දේවල් ටිකක් තියෙනවා. මේවා හරියට කළොත් කිසිම කැළලක් නැතුව සම ඉක්මනින් සුවපත් වෙනවා.
- කඩන්න එපා (Do not pick): ප්රතිකාරය කරපු තැන දවස් කිහිපයක් යනකන් (සාමාන්යයෙන් දවස් 5-7ක්) පොඩි තුවාලයක්, කබොල්ලක් (Scab) වගේ තියෙන්න පුළුවන්. ඒක අතින් කඩන්න, සූරන්න යන්න එපා. ඒක ඉබේම හැලිලා යන්න දෙන්න.
- පිරිසිදුව තබා ගැනීම: ඒ ස්ථානය පිරිසිදුව, වියළිව තියාගන්න. සබන් දාලා හයියෙන් අතුල්ලන්න එපා. මෘදු Face wash එකක් පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්.
- ක්රීම් භාවිතය: අපි ලබා දෙන ඇන්ටි බයොටික් ක්රීම් (Antibiotic cream / Fucidin) එක දවසට දෙපාරක් නියමිත විදියට ගාන්න. ඒකෙන් විසබීජ යාම වළක්වනවා.
- හිරු එළියෙන් ආරක්ෂා වීම (Sun Protection): කබොල්ල හැලිලා ගියාට පස්සේ එතන තියෙන්නේ ඉතාමත් ළපටි, රෝස පාට අලුත් සමක්. මේ සම සති කිහිපයක් යනකන් හිරු එළියට නිරාවරණය වුණොත් කලු වෙන්න (Hyperpigmentation) පුළුවන්. ඒ නිසා අනිවාර්යයෙන්ම හොඳ සන්ස්ක්රීන් (Sunscreen – SPF 30 හෝ ඊට වැඩි) එකක් දිනපතා පාවිච්චි කරන්න.
- මේකප් (Makeup): තුවාලය සම්පූර්ණයෙන්ම සුව වෙනකන් (කබොල්ල හැලෙනකන්) ඒ ස්ථානයේ මේකප්, ෆවුන්ඩේෂන් වගේ දේවල් ගාන්න එපා.
6. නිතර අසන ප්රශ්න (FAQ)
ප්රශ්නය: ප්රතිකාරයෙන් පස්සේ ආයෙත් ඉන්නන් හැදෙන්න පුළුවන්ද?
පිළිතුර: ඉවත් කරපු තැනින් ආයෙත් හැදෙන්නේ නැහැ. හැබැයි වෛරස් එක ඇඟේ වෙන තැනක තිබුණොත් අලුතෙන් ඉන්නන් හැදෙන්න පුළුවන්. මස් ඉන්නන් වුණත් ශරීරයේ බර වැඩි වෙනකොට වෙනත් තැන්වල අලුතෙන් හැදෙන්න ඉඩ තියෙනවා.
ප්රශ්නය: මේ ප්රතිකාරය කරන්න කොච්චර වෙලාවක් යනවද?
පිළිතුර: හිරිවැටෙන්න යන විනාඩි 20ක කාලය ඇරුණම, ඉවත් කරන ක්රියාවලියට යන්නේ සාමාන්යයෙන් විනාඩි 5-10ක් වගේ සුළු කාලයක්. ඒ කියන්නේ ඔයාට Lunch break එකේ ඇවිත් වුණත් මේක කරගෙන යන්න පුළුවන්.
ප්රශ්නය: ගැබිනි මව්වරුන්ට මේ ප්රතිකාරය කරන්න පුළුවන්ද?
පිළිතුර: ගැබිනි කාලයේදී මස් ඉන්නන් ඇති වීම ගොඩක් සාමාන්ය දෙයක්. හැබැයි මේ කාලයේදී අත්යවශ්යම නැත්නම් ප්රතිකාර කිරීම පමා කිරීම තමයි වඩාත් සුදුසු. දරුවා ලැබුණට පස්සේ මේවා ඉවත් කරන එක තමයි හොඳම ක්රමය.
ප්රශ්නය: එක පාරින්ම ඔක්කොම අයින් කරන්න පුළුවන්ද?
පිළිතුර: ඔව්, සාමාන්යයෙන් එක Session එකකින්ම ඉන්නන් විශාල ප්රමාණයක් ඉවත් කරන්න පුළුවන්. හැබැයි ගොඩක් විශාල ප්රමාණයක් තියෙනවා නම්, රෝගියාගේ පහසුව සඳහා Sessions දෙක තුනකට කඩලා කරන්නත් පුළුවන්.
අවසාන නිගමනය
ඔයාටත් මුහුණේ, බෙල්ලේ හෝ ඇඟේ වෙනත් තැනක ඉන්නන් හෝ මස් ඉන්නන් තියෙනවා නම් ඒ ගැන දුක් වෙවී, ආත්ම විශ්වාසය අඩු කරගෙන ඉන්න අවශ්ය නැහැ. ඒ වගේම අන්තර්ජාලයෙන් හොයාගත්තු අනතුරුදායක අත් බෙහෙත් කරලා සම විනාශ කරගන්නත් එපා. සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙක් හමුවෙලා, නිවැරදි උපදේශනයක් අරගෙන, ලේසර් හෝ Electrocautery වගේ ආරක්ෂිත, වේගවත් සහ කැළැල් රහිත ප්රතිකාරයක් ලබාගන්න. ඒකෙන් ඔයාගේ ලස්සන වගේම සෞඛ්යයත් ආරක්ෂා වෙයි. අදම ඔබේ වෛද්යවරයා හමුවී මේ සඳහා අවශ්ය පියවර ගන්න.