කුරුලෑ හෙවත් Acne කියන්නේ යොවුන් වියේදී වගේම වැඩිහිටි කාලයේදීත් අපිට මුහුණ දෙන්න වෙන ලොකුම සමේ ප්රශ්නයක්. විශේෂයෙන්ම “Active Acne” එහෙමත් නැත්නම් අලුතින් ඇතිවන, සැරව පිරුණු, රතු වෙලා ඉදිමුණු කුරුලෑ නිසා ගොඩක් අය මානසිකව පීඩා විඳිනවා. මේ ලිපියෙන් අපි කතා කරන්නේ මේ ඇක්ටිව් ඇක්නේ ඇතිවෙන්නේ ඇයි, කුරුලෑ කැඩීමෙන් වෙන හානිය සහ ක්ලිනික් එකකදී මේ සඳහා ලබාගත හැකි ලෝකයේ නවීනතම සායනික ප්රතිකාර (Clinical treatments) මොනවාද කියන එක ගැනයි.
කුරුලෑ (Active Acne) ඇතිවෙන්න ප්රධාන හේතු මොනවාද?
අපේ සමේ තියෙන රෝම කූප (Hair follicles) යටින් තියෙනවා “සීබම්” (Sebum) හෙවත් තෙල් නිපදවන ග්රන්ථි. මේ ග්රන්ථි වල සහ රෝම කූප වල සිදුවන අවහිරතා තමයි කුරුලෑ වලට ප්රධානම හේතුව. මේකට බලපාන කරුණු කිහිපයක් තියෙනවා:
- අධික ලෙස තෙල් (Sebum) නිපදවීම: හෝමෝන වෙනස්කම් (විශේෂයෙන් වැඩිවියට පත්වන කාලයේදී සහ ඔසප් චක්රය ආශ්රිතව) නිසා සමේ තෙල් නිපදවීම වැඩි වෙනවා.
- මැරුණු සම (Dead Skin Cells) එකතු වීම: සම මතුපිට තියෙන මැරුණු සෛල නිසි ලෙස ඉවත් නොවුණාම, ඒවා මේ තෙල් එක්ක එකතු වෙලා රෝම කූප අවහිර කරනවා.
- බැක්ටීරියා වර්ධනය: මේ විදිහට අවහිර වුණු සිදුරු ඇතුළේ C. acnes (Cutibacterium acnes) කියන බැක්ටීරියාව වේගයෙන් වර්ධනය වෙනවා. මේ බැක්ටීරියා නිසා තමයි කුරුලෑව රතු වෙලා, ඉදිමිලා, සැරව (Pus) හැදෙන්නේ.
- ජානමය බලපෑම සහ ආතතිය: පවුලේ අයට කුරුලෑ තියෙනවා නම් ඔබටත් ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව වැඩියි. ඒ වගේම මානසික ආතතිය (Stress) නිසාත් කුරුලෑ වැඩි වෙන්න පුළුවන්.
කුරුලෑ කැඩීම සහ මිරිකීම නරක ඇයි?
ගොඩක් අයට කුරුලෑවක් දැක්ක ගමන් ඒක මිරිකලා කඩන පුරුද්දක් තියෙනවා. මේක ඉතාමත් නරක පුරුද්දක් වෙන්නේ මේ හේතු නිසයි:
- ආසාදනය පැතිරීම: ඔබ කුරුලෑවක් මිරිකනකොට ඒක ඇතුළේ තියෙන සැරව සහ බැක්ටීරියා සම යටින් තවත් පැතිරෙන්න පුළුවන්. ඒකෙන් එතන තව ලොකු කුරුලෑවක් හැදෙන්න හෝ ළඟ පාතින් තවත් කුරුලෑ ගොඩක් එන්න ඉඩ තියෙනවා.
- කැළැල් ඇතිවීම (Acne Scars): කුරුලෑවක් කඩනකොට සමේ පටක වලට ලොකු හානියක් වෙනවා. මේ නිසා කවදාවත් මැකෙන්නේ නැති ගැඹුරු වළවල් (Ice pick scars, Boxcar scars) ඇතිවෙන්න පුළුවන්. මේ වළවල් නැති කරන එක කුරුලෑ හොඳ කරනවට වඩා ගොඩක් වියදම් යන, අමාරු වැඩක්.
- කළු පැහැති ලප (PIH – Post-Inflammatory Hyperpigmentation): කුරුලෑවක් කැඩුවට පස්සේ ඒ තුවාලය සුව වෙනකොට එතන සමේ මෙලනින් (Melanin) වැඩිපුර නිපදවෙනවා. මේ නිසා මුහුණ පුරාම කලු පාට ලප ඇතිවෙනවා.
ක්ලිනික් එකකදී ලබාගත හැකි සාර්ථකම ප්රතිකාර මොනවාද?
ක්රීම් ජාති සහ ගෙදර කරන සත්කාර වලින් පාලනය වෙන්නේ නැති තරමට කුරුලෑ වැඩි නම්, වෛද්යවරයෙකු ලවා සායනික ප්රතිකාර (Clinical treatments) ලබාගැනීම අනිවාර්යයි. ලෝකයේ පිළිගත්, ඉතාමත් සාර්ථක ප්රතිකාර කිහිපයක් පහතින් දැක්වෙනවා.
1. සැලසිලික් ඇසිඩ් කෙමිකල් පීල්ස් (Salicylic Acid Chemical Peels)
කුරුලෑ සඳහා තියෙන හොඳම සහ පළමු ප්රතිකාරය විදිහට Chemical Peel එකක් හඳුන්වන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම “Salicylic Acid” (සැලසිලික් ඇසිඩ්) කියන්නේ තෙල් වල දියවන (Oil-soluble) සංයෝගයක්. මේ නිසා, මේ ඇසිඩ් එකට පුළුවන් රෝම කූපයක් ඇතුළටම ගිහින් එතන හිරවෙලා තියෙන තෙල්, කුණු සහ මැරුණු සම සම්පූර්ණයෙන්ම දියකරලා අයින් කරන්න.
- ක්රියාකාරීත්වය: සම මතුපිට තියෙන බැක්ටීරියා විනාශ කරනවා වගේම, සමේ තෙල් ගතිය (Oiliness) ගොඩක් දුරට අඩු කරනවා.
- ප්රතිඵලය: කුරුලෑ වේලිලා යනවා, කලු ලප මැකීගෙන යනවා වගේම සමට හොඳ පැහැපත් බවක් ලැබෙනවා.
2. අයි.පී.එල් ප්රතිකාරය (IPL – Intense Pulsed Light Therapy)
IPL කියන්නේ ලේසර් වලට සමාන ආලෝක කිරණ භාවිතා කරලා කරන නවීන ප්රතිකාරයක්. මේක විශේෂයෙන්ම රතු වුණු, ඉදිමුණු (Inflammatory acne) කුරුලෑ වලට සහ කුරුලෑ නිසා ඇතිවුණු රතු පාට කැළැල් (Post-inflammatory erythema – PIE) වලට ගොඩක් සාර්ථකයි.
- ක්රියාකාරීත්වය: මේ ආලෝක කිරණ මගින් සම යට තියෙන කුරුලෑ ඇති කරන බැක්ටීරියාව විනාශ කරනවා. ඒ වගේම සමේ තියෙන අනවශ්ය රතු පැහැය අඩු කරලා සම සමනය කරනවා.
- ප්රතිඵලය: කුරුලෑ ඉදිමුම ඉතා ඉක්මනින් අඩු වෙනවා. කුරුලෑ සුව වීමෙන් පස්සේ තියෙන රතු කැළැල් මැකිලා යනවා.
3. බ්ලූ ලයිට් තෙරපි (Blue Light Therapy)
බ්ලූ ලයිට් තෙරපි කියන්නේ කිසිම වේදනාවක් නැති, ඉතාමත් ආරක්ෂිත ආලෝක ප්රතිකාරයක් (LED Light Therapy). මේකෙදී විශේෂ නිල් පැහැති ආලෝකයක් සමට නිරාවරණය කරනවා.
- ක්රියාකාරීත්වය: කුරුලෑ ඇති කරන ‘C. acnes’ බැක්ටීරියාව නිල් ආලෝකයට ඉතාමත් සංවේදීයි. මේ ආලෝකය වැටෙනකොට බැක්ටීරියාව ඇතුළේ ප්රතික්රියාවක් වෙලා ඒ බැක්ටීරියාව විනාශ වෙලා යනවා. මේක කිසිම රසායනික ද්රව්යයක් පාවිච්චි කරන්නේ නැතුව බැක්ටීරියා මරන්න තියෙන හොඳම ක්රමයක්.
- ප්රතිඵලය: අලුතින් කුරුලෑ එන එක නතර වෙනවා. සමේ ආසාදන තත්ත්වයන් පාලනය වෙනවා.
අවසාන නිගමනය
කුරුලෑ කියන්නේ වද වෙන්න ඕනේ ප්රශ්නයක් නෙවෙයි. හැබැයි වැරදි විදිහට කුරුලෑ කඩන්න ගියොත් ජීවිත කාලෙම තියෙන වළවල් මුහුණේ ඇතිවෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ඔබට Active Acne තියෙනවා නම්, අදම සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙකු හමුවෙලා ඔබට ගැලපෙන Chemical Peel, IPL හෝ Blue Light Therapy ප්රතිකාරයක් ආරම්භ කරන්න. ලස්සන, නිරෝගී සමක් ලබාගැනීම දැන් සිහිනයක් නෙවෙයි!
(සටහන: කුරුලෑ සඳහා ප්රතිකාර කිරීමේදී ඒ ඒ පුද්ගලයාගේ සමේ ස්වභාවය අනුව ප්රතිකාරය වෙනස් විය හැක. එබැවින් වෛද්ය උපදෙස් ලබාගැනීම අනිවාර්ය වේ.)