හැඳින්වීම: කෙමිකල් පීල්ස් ගැන ඇත්තටම බය විය යුතුද?
ආයුබෝවන් යාළුවනේ! ඔයාගේ මූණේ තියෙන ලප කැලැල්, කුරුලෑ සලකුණු එහෙමත් නැත්නම් සමේ තියෙන අඳුරු ගතිය නැති කරගෙන, මූණට අලුත්ම දීප්තියක් ගන්න ලේසිම සහ සාර්ථකම ක්රමයක් ගැන හොයද්දී ඔයාට අනිවාර්යයෙන්ම “කෙමිකල් පීල්ස්” (Chemical Peels) කියන වචනය අහන්න ලැබිලා ඇති. හැබැයි “කෙමිකල්” කියන වචනය ඇහුණ ගමන් අපේ හිතට ලොකු බයක් එනවා නේද? “අයියෝ කෙමිකල් ගෑවොත් මගේ මූණ පිච්චෙයිද?”, “හමට හානියක් වෙලා මූණ සදාකාලිකවම අවලස්සන වෙයිද?” වගේ අදහස් හිතට එන එක ඉතාමත් සාධාරණයි. මොකද අන්තර්ජාලය පුරාම කෙමිකල් පීල්ස් කරලා මූණ පිච්චුණ අයගේ ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අපිට ඕනෑ තරම් දකින්න ලැබෙනවා.
නමුත් ඇත්තටම වෛද්ය විද්යාත්මකව නිවැරදිව කරන කෙමිකල් පීල් එකක් කියන්නේ සමට හානියක් කරන දෙයක් නෙමෙයි. එය සමේ තියෙන ගැඹුරු ප්රශ්න නිරාකරණය කරලා තරුණ පෙනුමක් ලබාදෙන ඉතාමත් ආරක්ෂිත සහ සාර්ථක ප්රතිකාරයක්. අද මේ ලිපියෙන් අපි කතා කරන්නේ කෙමිකල් පීල්ස් ඇත්තටම ආරක්ෂිතද, ඒ සම්බන්ධයෙන් සමාජයේ පැතිරිලා තියෙන ප්රධාන මිථ්යාවන් මොනවාද සහ ඒවාවේ ඇත්ත විද්යාත්මක සත්යය මොකක්ද කියන එක ගැනයි. මේ ලිපිය සම්පූර්ණයෙන්ම කියෙව්වොත් ඔයාට මේ ප්රතිකාරය ගැන තියෙන හැම බයක්ම සහ සැකයක්ම නැති වෙලා යනවා නොඅනුමානයි.
කෙමිකල් පීල්ස් ඇත්තටම ආරක්ෂිතද?
කෙටිම උත්තරය තමයි “ඔව්, එය ඉතාමත් ආරක්ෂිතයි.” හැබැයි මෙතනදී ලොකුම කොන්දේසියක් තියෙනවා. එය ආරක්ෂිත වෙන්නේ සුදුසුකම් ලත්, පළපුරුදු චර්ම රෝග වෛද්යවරයෙකු හෝ සෞන්දර්ය වෛද්යවරයෙකු (Dermatologist or Aesthetic Physician) ලවා නිවැරදි සායනික පරිසරයකදී සිදු කරගත්තොත් විතරයි. සමහර අය හිතනවා කෙමිකල් පීල් එකක් කියන්නේ සැලූන් එකකින් කරන සාමාන්ය ෆේෂල් එකක් වගේ දෙයක් කියලා. නමුත් මෙය වෛද්ය විද්යාත්මක ප්රතිකාරයක් (Medical Treatment).
මෙම ප්රතිකාරයේදී සමේ ස්වභාවය අනුව ඉතාම ප්රවේශමෙන් ගැලපෙන අම්ල වර්ගය (Customized Acids) තෝරාගත යුතු වෙනවා. ඒ වගේම එම අම්ලයේ ප්රතිශතය (Percentage) සහ එහි pH අගය නිවැරදිව පාලනය කළ යුතුයි. නිසි ප්රමිතියකින් තොරව, නිවසේදී තනිවම හෝ නුපුහුණු අය ලවා මේවා කරන්න ගියොත් නම් අනිවාර්යයෙන්ම අනතුරු සිදුවෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා කෙමිකල් පීල් එකක ආරක්ෂාව 100% ක්ම තීරණය වෙන්නේ ප්රතිකාරය සිදු කරන පුද්ගලයාගේ පළපුරුද්ද සහ දැනුම මතයි.
මිථ්යාව 1: කෙමිකල් පීල් එකක් කළාම සම සදහටම පිච්චී යනවා!
මෙය තමයි සමාජයේ තියෙන ලොකුම සහ බහුලම මිථ්යාව. කෙමිකල් පීල් එකක් කළාම සමේ මතුපිට තට්ටුව සම්පූර්ණයෙන්ම පිච්චිලා, කළු වෙලා, ආයේ කවදාවත් යථා තත්ත්වයට පත් කරන්න බැරි වෙනවා කියලා ගොඩක් අය හිතනවා.
ඇත්ත තත්ත්වය කුමක්ද?
කෙමිකල් පීල් එකක් කරන විට සිදුවන්නේ සමේ මතුපිට ඇති හානි වූ, අවපැහැ ගැන්වුණු සහ මැරුණු සෛල ස්ථරය ආරක්ෂිතව ගලවා ඉවත් කිරීමයි. මේ ක්රියාවලියේදී තාවකාලිකව මුහුණේ රතු පැහැයක්, තද ගතියක් හෝ මඳක් අඳුරු වීමක් සිදුවිය හැකියි. ඉන්පසුව දින 3ක් හෝ 5ක් යද්දී සමේ මතුපිට තට්ටුව වේලී කුඩා කොළ කැබලි මෙන් ගැලවී යාමට පටන් ගන්නවා. මෙය අපි Expected Peeling Phase (බලාපොරොත්තු වන සම ගැලවීමේ අවධිය) ලෙස හඳුන්වනවා.
මෙය සම පිච්චීමක් නෙමෙයි, සමේ පැරණි තට්ටුව ඉවත් වී යටින් තියෙන අලුත්ම, පැහැපත් සහ නිරෝගී සම මතුපිටට පැමිණීමේ ස්වභාවික සුවවීමේ ක්රියාවලියයි. වෛද්යවරයෙකුගේ උපදෙස් පරිදි නියමිත පසු-රැකවරණ (Post-care) උපදෙස් පිළිපැද්දොත් දින කිහිපයකින් මුහුණ සම්පූර්ණයෙන්ම සුව වී වෙන කවරදාටත් වඩා ලස්සන පෙනුමක් ලැබෙනවා. සදහටම සම පිච්චී යාමක් කිසිම විටක සිදු නොවේ.
මිථ්යාව 2: කෙමිකල් පීල්ස් නිසා සම තුනී වී දුර්වල වෙනවා!
“අයියෝ ඔය විදිහට සමේ තට්ටු පිටින් ගැලවිලා ගියාම මූණේ සම තුනී වෙලා යනවා. එතකොට සමට ලෙහෙසියෙන්ම ලෙඩ හැදෙනවා” කියලා තවත් පිරිසක් බය වෙනවා. සම ලෙලි යනවා දැක්කාම මේ වගේ අදහසක් හිතට එන එක සාමාන්යයි.
ඇත්ත තත්ත්වය කුමක්ද?
විද්යාත්මකව බැලුවොත් කෙමිකල් පීල් එකක් කිරීමෙන් සම තුනී වෙන්නේ නැහැ. ඇත්තටම වෙන්නේ ඒකේ අනෙක් පැත්තයි! කෙමිකල් පීල් එකක් මගින් සමේ මතුපිට තට්ටුවේ (Epidermis) තියෙන අනවශ්ය මැරුණු සෛල ඉවත් කරන අතරම, සමේ ගැඹුරු ස්ථරයක් වන Dermis තට්ටුව උත්තේජනය කරනවා. මේ උත්තේජනය නිසා ශරීරය විසින් ස්වභාවිකවම නව කොලජන් (Collagen) සහ ඉලාස්ටින් (Elastin) නිපදවීම වේගවත් කරනවා.
කොලජන් සහ ඉලාස්ටින් කියන්නේ අපේ සම තදින්, නම්යශීලීව සහ ශක්තිමත්ව තබාගන්නා ප්රධාන ප්රෝටීන වර්ග දෙකයි. මේ නිසා කෙටි කාලීනව මතුපිට සම ගැලවී ගියත්, දිගු කාලීනව සමේ අභ්යන්තර ව්යුහය ශක්තිමත් වී සමේ ඝනකම (Skin thickness) සහ තද ගතිය වැඩි වෙනවා. එමගින් සම වඩාත් නිරෝගී සහ තරුණ පෙනුමක් ගන්නවා මිස දුර්වල වීමක් සිදුවෙන්නේ නැහැ.
මිථ්යාව 3: කෙමිකල් පීල්ස් කරන්න පුළුවන් සුදු සමක් තියෙන අයට විතරයි!
ගොඩක් අය හිතන්නේ කෙමිකල් පීල්ස් ගැලපෙන්නේ සුදු හමක් තියෙන බටහිර රටවල අයට විතරයි කියලයි. “අපේ වගේ තලෙලු හෝ අඳුරු සමක් තියෙන අයට කෙමිකල් පීල් කළොත් සම තවත් කළු වෙනවා” කියන මතය අපේ රටේ ඉතාමත් තදින් පැතිරිලා තියෙනවා.
ඇත්ත තත්ත්වය කුමක්ද?
වෛද්ය විද්යාවේදී සමේ වර්ණය සහ හිරු එළියට දක්වන ප්රතිචාරය අනුව සම වර්ගීකරණය කිරීමට Fitzpatrick Skin Type Classification කියන ක්රමවේදය භාවිතා කරනවා. මෙහිදී සමේ වර්ණ කාණ්ඩ 1 සිට 6 දක්වා බෙදා දක්වනවා. ලංකාවේ අපිට බහුලවම තියෙන්නේ Fitzpatrick Type III, IV සහ V කියන තලෙලු සහ අඳුරු සමේ වර්ණ කාණ්ඩයි.
අඳුරු සමක් තියෙන අයට කෙමිකල් පීල්ස් කරන්න බැහැ කියන එක සම්පූර්ණ අසත්යයක්. හැබැයි සුදු සමක් තියෙන අයට පාවිච්චි කරන සැර අම්ල වර්ග (උදාහරණයක් ලෙස අධික සාන්ද්රණයෙන් යුත් Glycolic acid හෝ Phenol පීල්ස්) අඳුරු සමකට කෙළින්ම පාවිච්චි කළොත්, එයින් සමේ වර්ණක සෛල (Melanocytes) අධික ලෙස උත්තේජනය වී Post-Inflammatory Hyperpigmentation (PIH) කියන තත්ත්වය ඇතිවෙන්න පුළුවන්. ඒ කියන්නේ සම තැනින් තැන කළු වීමයි.
නමුත් වත්මන් වෛද්ය විද්යාවට අනුව අඳුරු සමට ඉතාමත් ආරක්ෂිතව ගැලපෙන මෘදු අම්ල වර්ග රාශියක් තියෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස Mandelic Acid (කටු ආමන්ඩ් වලින් ලබාගන්නා), Salicylic Acid හෝ මෘදු සාන්ද්රණයෙන් යුත් Lactic Acid පීල්ස් අඳුරු සමක් සහිත අයට ඉතාමත් කදිමයි. මේවා මගින් අඳුරු සමේ වර්ණක සෛල උත්තේජනය නොකර, ඉතා ආරක්ෂිතව ලප කැලැල් ඉවත් කර සම ඒකාකාරී ලෙස පැහැපත් කරනවා.
මිථ්යාව 4: කෙමිකල් පීල්ස් නිසා ක්ෂණිකව සමේ පිළිකා (Skin Cancer) ඇතිවෙනවා!
රසායනික ද්රව්ය සම මත ආලේප කරන නිසා එමගින් සමේ සෛල වල විකෘතිතා ඇති වී ක්ෂණිකව සමේ පිළිකා ඇති විය හැකි බවට සමහර අය තුළ අනියත් බියක් පවතිනවා.
ඇත්ත තත්ත්වය කුමක්ද?
කෙමිකල් පීල්ස් සඳහා භාවිතා කරන කිසිදු රසායනික අම්ල වර්ගයක් පිළිකා කාරක (Carcinogens) නොවේ. ඇත්තටම වෛද්ය විද්යාවේදී සිදු වන්නේ මීට හාත්පසින්ම වෙනස් දෙයක්. හිරු එළියට අධික ලෙස නිරාවරණය වීම නිසා සමේ ඇතිවන පිළිකා ඇති වීමට පෙර තත්ත්වයන් (Pre-cancerous lesions) සහ සමේ සෛල වල අසාමාන්ය වර්ධනයන් (Actinic Keratosis වැනි) සුවපත් කිරීම සඳහා චර්ම රෝග වෛද්යවරුන් විසින් ගැඹුරු කෙමිකල් පීල්ස් (Phenol/TCA Peels) ප්රතිකාරයක් ලෙස සාර්ථකව භාවිතා කරනු ලබනවා.
කෙසේ වෙතත්, කෙමිකල් පීල් එකක් කිරීමෙන් පස්සේ මතුවන නව සම ඉතාම මෘදු සහ සංවේදී බැවින් හිරු එළියේ ඇති UV කිරණ වලට ඉක්මනින් හානි විය හැකියි. ඒ අවස්ථාවේදී නිසි පරිදි සන්ස්ක්රීන් (Sunscreen) භාවිතා නොකර දිගින් දිගටම අව්වේ සිටියහොත් සමට හානි සිදුවිය හැකියි. එම නිසා පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානමක් නැති වුවත්, ප්රතිකාරයෙන් පසු හිරු එළියෙන් සම ආරක්ෂා කර ගැනීම අත්යවශ්ය කරුණකි.
කෙමිකල් පීල් එකක් ආරක්ෂිතව සිදු කරගන්නේ කෙසේද?
ඔයාගේ කෙමිකල් පීල් ප්රතිකාරය 100% ක්ම සාර්ථක සහ ආරක්ෂිත කරගැනීමට පහත සඳහන් කරුණු කෙරෙහි විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කරන්න:
- වෛද්යවරයෙකුගේ උපදේශනය (Doctor Consultation): කිසිවිටෙක සාමාන්ය සැලූන් එකකින් හෝ රූපලාවන්යාගාරයකින් කෙමිකල් පීල්ස් කිරීමට නොයන්න. සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙකු ලවා සමේ Fitzpatrick වර්ගය පරීක්ෂා කරගෙන ඔයාගේ සමට ගැලපෙන අම්ල වර්ගය තෝරාගන්න.
- සමේ ස්වභාවයට අනුව ප්රතිකාරය සකස් කිරීම (Customization): කුරුලෑ තියෙන අයට Salicylic Acid ද, වියළි සම සහ ලප කැලැල් තියෙන අයට Lactic Acid ද, සංවේදී සමක් තියෙන අයට Mandelic Acid ද වශයෙන් සමේ ගැටලුව අනුව වෛද්යවරයා විසින් ප්රතිකාරය වෙනස් කරනු ලබයි.
- පසු රැකවරණය (Post-Care Compliance): කෙමිකල් පීල් එකක සාර්ථකත්වයෙන් 50% ක්ම රඳා පවතින්නේ ප්රතිකාරයෙන් පසු ඔයා සම රැකබලා ගන්නා ආකාරය මතයි. පහත උපදෙස් අකුරටම පිළිපදින්න:
- සන්ස්ක්රීන් භාවිතය: අවම වශයෙන් SPF 30 හෝ ඊට වැඩි සන්ස්ක්රීන් එකක් දිනපතා පැය 3කට වරක් ආලේප කරන්න.
- මොයිස්චරයිසර් භාවිතය: සම වියළීමට නොදී නිතරම හොඳ මොයිස්චරයිසර් එකක් ආලේප කර සමේ තෙතමනය ආරක්ෂා කරන්න.
- සම ඇදීමෙන් වැළකීම: සම ලෙලි යන අවධියේදී (Peeling Phase) කිසිම විටක එම සම කොටස් අතින් ඇද ගලවන්න එපා. එය ස්වභාවිකවම හැලී යාමට ඉඩ හරින්න.
- සැර ක්රීම් වර්ග නැවැත්වීම: ප්රතිකාරයෙන් පසු දින 5-7ක් යනතුරු Retinol, Vitamin C, AHA, BHA වැනි ක්රියාකාරී ද්රව්ය අඩංගු නිෂ්පාදන භාවිතයෙන් වළකින්න.
අවසාන අදහස
කෙමිකල් පීල්ස් (Chemical Peels) යනු සමේ තරුණ බව රැකදෙන, ලප කැලැල් සහ කුරුලෑ සුවපත් කරන ඉතාමත් විද්යාත්මක මෙන්ම ආරක්ෂිත ප්රතිකාර ක්රමයකි. සමාජයේ පැතිරී ඇති අනවශ්ය බිය සහ මිථ්යාවන් නිසා ඔයාගේ සමේ තියෙන ප්රශ්න වලට ලැබිය හැකි හොඳම විසඳුමක් මඟ හැර ගන්න එපා. වැදගත් වන්නේ නිවැරදි සායනයක් සහ සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයෙකු තෝරාගැනීම පමණි. අදම වෛද්ය උපදෙස් ලබාගෙන ඔයාගේ සම ආරක්ෂිතව සහ නිරෝගීව ලස්සන කරගන්න!